( 6 / 2 ) تقسيم علم بتصور و تصديق
بنا بتعريف مذكور كه مطابق با رأى جمهور فلاسفه است علم دو قسم است : علم مفرد و علم مركب ، علم مفرد تصور و علم مركّب تصديق ناميده مىشود .
( 6 / 3 ) تصديق
تصديق مترادف با مطلق اعتقاد است و اعتقاد از عقده بمعنى گره است و تصديق بمناسبت مرتبط شدن محمول بموضوع اعتقاد ناميده شده است .
نسبت موضوع بمحمول و ربط آنها به يكديگر بدون رجحان ميسّر نميشود و تا رجحان نباشد اعتقاد قابل تصور نيست و مورد شك كه بدون رجحان است فرض ربط و نسبت است نه ربط و نسبت حقيقى و لذا بمورد شك كه رجحان نسبت وجود ندارد اعتقاد گفته نميشود و اعتقاد در مقابل شك است مگر آنكه بطريق مجاز و مسامحه در تعبير بوده باشد ، بنابراين در عبارت كتاب قيد راجح اگر مستدرك نباشد براى تأكيد خواهد بود .
از عبارت گذشته معلوم شد كه تصديق مساوى با نسبت راجح است و نسبت راجح ممكن است جزمى يا غيرجزمى باشد و چهار صورت براى تصديق حاصل مىشود :
( اول ) اعتقاد جازم مطابق با واقع كه واجد دو شرط جزم و مطابقه است و يقين ناميده مىشود .