كمك گرفتن از ديگران ، و تنها با نيروهايى كه در احد شركت داشتند ، براى رويارويى دوباره با قريش حركت كرده بود .
رهايى مسلمانان از تنگناى دشوار احد براى آنها يك پيروزى بود . زيرا نخستين نتيجهء چنين محاصرهاى از سوى مشركان نابودى كامل مسلمانان بود و اين ارزش فوق العادهاى داشت كه با خسارتهاى وارده قابل قياس نبود .
جنگ احد براى مسلمانان فرصت بسيار مناسبى بود تا منافقان را شناسايى كنند ، همان كسانى كه رياكارانه و بگونهاى كه موجب هيچ گونه سوء ظنى نمىشد در ميان صفوف آنها رخنه كرده بودند .
عوامل زيان مسلمانان :
عوامل بالا بودن زيانهاى وارده بر مسلمانان در جنگ احد اينها بود :
الف - خوددارى از تعقيب دشمن : مسلمانان پس از شكست مشركان در مرحلهء نخست جنگ به جاى آنكه به تعقيب آنها بپردازند و آنان را از لشكرگاهشان دور سازند ، سرگرم جمع آورى غنايم شدند . در حالى كه اگر بلافاصله پس از شكست قريش آنان را مورد تعقيب قرار مىدادند ، مىتوانستند به آسانى نابودشان سازند و پس از آن به جمع غنايم بپردازند .
ب - سرپيچى از اوامر فرماندهى : اجراى فرامين فرماندهى همان نظم نظامى است كه روح سربازى و عامل مستقيم پيروزى در جنگهاست . مخالفت تيراندازان در ترك پست و شتاب در گردآورى غنايم ، خطاى بزرگى بود كه مسلمانان در آن هنگام مرتكب شدند . زيرا راه براى حملهء دشمن از پشت باز شد و خالد بن وليد با استفادهء از اين فرصت آنان را دور زد و در نتيجه از همه سو در محاصره قرار گرفتند .
ج - غافلگيرى : غافلگيرى يكى از مهمترين اصول جنگ و به معناى ضربه زدن به دشمن از مكان يا در زمان و يا به شيوهاى دور از انتظار اوست بگونهاى كه نابودى نيروى مادى و معنوى او را ممكن سازد .
اقدام خالد بن وليد براى دور زدن مسلمانان از پشت ، در هنگامى كه مشركان شكست