نمىدهيد ؟ » گفتند : « چه پاسخى بدهيم ؟ » فرمود ، بگوييد : « مولاى ما خداوند است و شما مولايى نداريد . »
سپس ابو سفيان و يارانش در هنگام بازگشت فرياد زدند « وعدهگاه ما و شما سال آينده در ناحيهء بدر . » رسول خدا ( ص ) به يكى از يارانش فرمود : « بگو ، آرى وعدهگاه ما و شما بدر است . »
قرآن كريم : به جريان جنگ احد چنين اشاره مىكند :
« وَ لَقَدْ صَدَقَكُمُ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ حَتَّى إِذا فَشِلْتُمْ وَ تَنازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَ عَصَيْتُمْ مِنْ بَعْدِ ما أَراكُمْ ما تُحِبُّونَ ، مِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الدُّنْيا وَ مِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَكُمْ وَ لَقَدْ عَفا عَنْكُمْ وَ اللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ »
« 1 »
و [ در نبرد احد ] قطعا خدا وعدهء خود را با شما راست گردانيد : آنكه به فرمان او ، آنان را مىكشتيد ، تا آنكه سست شديد و در كار [ جنگ و بر سر تقسيم غنايم ] با يكديگر به نزاع پرداختيد ؛ و پس از آنكه آنچه را دوست داشتيد [ يعنى غنايم را ] به شما نشان داد ، نافرمانى نموديد . برخى از شما دنيا را و برخى از شما آخرت را مىخواهد . سپس براى آنكه شما را بيازمايد ، از [ تعقيب آنان ] منصرفتان كرد و از شما درگذشت و خدا نسبت به مؤمنان با تفضل است .
بازگشت طرفين :
مشركان : مشركان راه مكه را در پيش گرفتند . همين كه در جايى به نام روحاء « 2 » ، بر سر راه مدينه - مكه رسيدند . ابو سفيان با خبر شد كه مسلمانان براى جنگ با او راه افتادهاند .
او از اينكه پيامبر ( ص ) با نيروهاى تازه نفس مدينه آمده باشد بيمناك بود . در اين اثنا معبد خزاعى كه از سوى نيروهاى اسلامى مىآمد ، بر وى گذشت . ابو سفيان از او دربارهء مسلمانان پرسيد . او كه هنوز مشرك بود پاسخ داد : « محمد و يارانش با گروهى كه تا كنون
هامش
( 1 ) - آل عمران ( 3 ) ، آيهء 152 .
( 2 ) - جايى است نزديك حمراء الاسد بر سر راه مدينه - مكه در هشت ميلى مدينه واقع است .