به افريقيه رفت و به عنوان مهمان نزد امير مهديه ابو طاهر يحيى بن تميم صنهاجى فرود آمد . ابو طاهر مقدمش را گرامى داشت . خزرجى در نزد او مقامى ارجمند يافت و در آنجا رسالهء موسوم به الرسالة المصريه را نوشت و در آن آنچه را در مصر بر او رفته بود بشرح بازگفت و نيز از جغرافياى مصر و نيل و ساكنان مصر و آثار و ابنيهء آن سخن گفته ولى مردم مصر را به پيروى از شهوات و فرو رفتن در لذات و اشتغال به ترهات و تصديق محالات و ضعف انديشه و اراده توصيف مىكند . همچنين علماى آن روز مصر را مشتى جاهلان بىاعتبار مىخواند . « 1 » چون امير ابو طاهر يحيى بن تميم بمرد نزد پسرش على بن يحيى همان مكانت پيشين باز يافت و كتاب الحديقه يا حديقة شعراء الاندلس را به شيوهء كتاب يتيمة الدهر ثعالبى براى او نوشت .
امية بن ابى الصلت علاوه بر دانش بسيار اديب و شاعرى توانا بود . ديوان شعرى داشته كه ابن خلكان به آن اشاره مىكند . از جمله اشعار او ابياتى است كه اندكى پيش از مرگ خود سروده و گفته كه بر سنگ مزارش نويسند :
سكنتك يا دار الفناء مصدقا * بانى الى دار البقاء اصير
و اعظم ما فى الامر انى صائر * الى عادل فى الحكم ليس يجور
فياليت شعرى كيف القاه عندها * و زادى قليل و الذنوب كثير
فان اك مجزيا بذنبى فاننى * بشر عقاب المذنبين جدير
و ان يك عفو منه عنى و رحمة * فثم نعيم دائم و سرور
ابن ابى الصلت در سال 529 ه / 1135 م يا 564 ه / 1151 م وفات كرد . « 2 »
و از ايشان است ، بنى زهر ، خاندانى كه در طب و علوم طبيعت و كيمياء شهرت و درخشندگى داشتند . عميد اين خاندان ، عبد الملك بن محمد بن مروان بن زهر الايادى بود كه از اشبيليه به دانيه آمد . فقيهى حافظ بود . در اندلس از طايفهاى از علما علم آموخت . سپس رهسپار مشرق گرديد و حج به جاى آورد و در مصر و قيروان به تحصيل پرداخت و به اندلس بازگشت و در دانيه سكونت گزيد در چند
هامش
( 1 ) . رجوع كنيد به ، الرسالة المصريه . به اهتمام عبد السلام هارون ص 24 و 30 .
( 2 ) . رجوع كنيد به ابن خلكان ج 1 / ص 99 . القفطى ، اخبار الحكماء ص 57 . همچنين :951 oN , dibi : seugioB . P