دقت و امانت نكرده است . از اين گذشته المراكشى از مورخان موحدين و از بركشيدگان بعضى از امراى ايشان است . ازاينرو اندكى دشوار مىنمايد كه سخنان او را در حق مرابطين به صورت دليلى قاطع بپذيريم . در كنار اين اقوال در نوشتههاى مورخين و دبيران كه معاصر مرابطين بودهاند يا قريب به زمانشان مىزيستهاند مطالبى است همه در ستايش مرابطين و ايام حكومت ايشان ، از جمله صاحب الحلل الموشيه دربارهء يوسف بن تاشفين چنين مىگويد :
« بلاد اندلس در عصر او خوشبخت و نيكوحال و در رفاه و آسودگى بود با نعمت فراوان و محفوظ از بد ايام . مدت 79 سال يعنى از زمان آل عامر تا زمانى كه او وارد اندلس شد ، رسم جهاد در آنجا منقطع شده بود .
مشايخ مرابطين كه پروردگان صحرا بودند بيامدند نيتى صالح داشتند كه نه تمدن شهرنشينى آن را فاسد كرد و نه آميزش با فرومايگان » . « 1 »
و نيز در همين كتاب از قاضى ابو بكر بن العربى مطلبى نقل مىكند كه در كتاب او در شرح ترمذى آمده است ، به اين عبارت كه :
« مرابطين به دعوت حق قيام كردند و به يارى دين . ايشان حاميان مسلمانان بودند و مجاهدان مدافع ايشان . اگر مرابطين را هيچ فضيلتى جز پيروزى در جنگ زلاقه كه ياد آن ياد جنگهاى پيشينيان و جنگهاى داحس و غبرا را با بنى وائل از خاطرها زدود ، نمىبود باز هم سر فخر بر آسمان مىساييدند » . « 2 » اين قاضى ابن عربى از اعلام فقهاى اندلس در عصر مرابطى است . در سال 542 ه پس از بازگشت از ديدار عبد المؤمن ، پس از فتح مراكش ، وفات كرد . او با جماعتى از زعماى اشبيليه به نزد او رفت تا بيعت مردمش را به او عرضه دارد و ما در جاى خود به آن اشارت كرديم .
همچنين صاحب روض القرطاس از ابن جنون چنين نقل مىكند :
« لمتونه مردمى ديندارند با نيتى صادق و خالص و مذهبى صحيح . اندلس را از بلاد فرنگان تا درياى محيط در غرب و از بجايه تا بلاد مغرب تا جبال الذهب از بلاد سياهان در تصرف آوردند . در تمام مدت فرمانروائيشان از ايشان رسم مكروهى
هامش
( 1 ) . الحلل الموشيه ، ص 59 .
( 2 ) . همانجا ، ص 105