كارى شگرف انجام مىداد ، گاه جايى را به اقطاع او مىدادند كه از فوايد آن سود برد . « 1 »
مرابطين بخصوص هنگامى كه به اندلس وارد شدند و اندلس به صورت يكى از ايالات مغرب درآمد ، از اهميت ناوگان جنگى غافل نشدند . سبته و قادس و المريه پايگاه دائمى ناوگان ايشان بود . كشتيها به گونهاى خاص در آبهاى سبته و طنجه و جزيرة الخضراء و طريف حاضر بودند كه در مواقع لازم سپاهيان را از مغرب به اسپانيا يا از اسپانيا به مغرب مىآوردند . مرابطين در اواخر دولتشان ناوگان عظيمى از كشتيهاى حمل و نقل و كشتيهاى جنگى تشكيل داده بودند .
چنان كه تاشفين بن على در نبردى كه در وهران ميان او و موحدين درگرفت همهء اميدش به اين ناوگان بود ازاينرو آن را به آبهاى بجايه فراخواند . خاندان بنى ميمون مدتى فرماندهى اين ناوگان عظيم را بر عهده داشتند و هم به دست ايشان بود كه اين ناوگان عينا به خدمت دولت موحدين درآمد .
اما در باب نظام مالى ، دولت مرابطى در آغاز به يك نظام مالى دينى نظر داشت و مىخواست در امور مالياتى حكم شرع مجرا باشد . يوسف بن تاشفين در ابتداى فرمانروائىاش به آنچه شريعت مقرر داشته بود چون زكات و عشريهها و خمس غنايم و جزيهء اهل ذمه اكتفا مىكرد . اما هنگامى كه دامنهء دولت گسترش يافت و شمار سپاهيان چند برابر گرديد و مسئوليتها فزونى گرفت ، بويژه پس از فتح اندلس و توسعهء جهاد در شبه جزيره ، ديگر اين وجوه تكافؤ آن هزينههاى هنگفت را نمىكرد . يوسف بن تاشفين مجبور شد كه بر مردم مغرب و اندلس باج و خراج بندد تا در اعمال جهاد سهيم شوند . علاوه بر آن از يهوديان مخصوصا يهوديان اليسانه « 2 » به طرق و وسائل مختلف تحصيل مال مىكرد . يوسف بن تاشفين يهود را دشمن مىداشت و در نظر داشت آنان را وادار كند كه اسلام آورند . از جمله فقيه قرطبى او را هرچه بيشتر عليه يهود برمىانگيخت . او معتقد بود كه در كتابى حديثى منسوب به پيامبر اسلام ( ص ) ديده است بدين مضمون كه يهود تعهد كردهاند كه
هامش
( 1 ) . الحلل الموشيه ، ص 57 و 59 .
( 2 ) . اليسانه يا اللسانه ،anecuLدر شمال غربى لوشه در ولايت غرناطه است