خورده بود در بيشتر مواقع از همان صوائف معمول و غزوات موسمى كه در پى استقرار كامل در سرزمين دشمن نبود ، تجاوز نمىكرد .
قدرت اداره و توان شگرف او در حكومت چيزى نيست كه به سرعت از آن توان گذشت . در طول زندگى فرمانروايىاش كفايت مدهش خود را در ادارهء امورى كه به او واگذار مىشد به خوبى نشان داد . از آن هنگام كه سرپرستى هشام المؤيد را به عهده داشت و امين دار الضرب و خزانه بود يا آنگاه كه مقام خطة المواريث و خطة القضاء يا شرطه يا اشراف در امور حشم و خواص خليفه را به او سپرده بودند ، براعت و خردمندى و دورانديشى خويش بروز داد و اين كفايت و لياقت وقتى به آشكارا سر برداشت كه مقام حاجبى يافت و زمام بسيارى از امور را در دست گرفت و صاحب مسئوليتهاى بزرگ گرديد . از آن پس رهبر اندلس و يكتا فرمانرواى آن شد و ناظر بر صلح و جنگ . المنصور در تمام اين مشاغل و مناصب قدرت شايان خود را نشان داد ، آنسان كه براى هيچ يك از اسلافش ميسر نشده بود . اندلس نيز هرگز به چنان آرامشى و امنيتى كه در عهد او رسيد در هيچ دورهاى نرسيده بود . روزگار او براى اندلس روزگار افتخار و پيروزى و آسودگى و نعمت بود . در خلال فرمانروايىاش هرگز دستخوش تجاوز دشمن واقع نگرديد و جز چند مورد بىاهميت در هيچ جنگى شكست نخورد و در سراسر مدت فرمانروايىاش هيچ انقلاب و فتنه و شورشى برپا نشد . زراعت و تجارت و صنعت شكوفا شد و بازار علوم و ادبيات رونق گرفت .
در همهجا ارزانى و فراوانى بود و خزاين پر از اموال . جمع مالياتى كه حاصل مىشد به چهار هزار هزار دينار ( چهار ميليون دينار ) مىرسيد و اين غير از رسوم مواريث يا اموالى بود كه از اسيران و غنايم حاصل مىآمد يا از مصادرهها و امثال آنها كه بدون رعايت هيچ قانونى انجام مىگرفت . مخارج دولت در هر ماه قريب دويست هزار دينار بود . چون ماه ژوئن فرامىرسيد و زمان بسيج براى جنگهاى تابستانى بود اين مخارج مضاعف مىرشد و تا پانصد هزار دينار يا بيشتر در ماه مىرسيد « 9 » .
حكومت او شمارى از تواناترين رجال اندلس را از وزرا و كتاب در اختيار داشت . از وزراى او ابو مروان عبد الملك بن شهيد و محمد بن جهور و عيسى بن
هامش
( 9 ) . ابن الخطيب ، اعمال الاعلام ، ص 89 .