و در كارهاى صنعتى موفقيتهايى كسب كردند . در قرطبه در سايهء خلافت به اوج نفوذ و آسايش رسيدند . در ايام عبد الرحمان الناصر يكى از آنها به نام حسداى بن شبروت به عنوان ناظر در ماليهء عمومى برگزيده شد و پيش از اين از سوى الناصر به خدمات ديپلماسى مشغول بود . كتاب گياهان دارويى اثر ديسقوريدس را كه قيصر نسخهاى از آن را براى عبد الرحمان الناصر فرستاده بود او از يونانى به عربى ترجمه كرد .
در سايهء اين رعايت و مدارا بسيارى از علما و ادباى يهود در ايام الناصر و پسرش حكم به قرطبه آمدند و با فعاليت ايشان مكتب تلمودى قرطبه داير شد . مؤسس اين مكتب ربى موسى بن حنوش بود . در ظل فعاليت او مباحث تلمودى رونق بسيار يافت .
حكومت اموى و پس از او حكومتهاى ملوك الطوايف جانب اقليت يهودى را رعايت مىكردند و آنان را در اعمال خويش دلير مىنمودند . يهوديان قرطبه لباس عربى مىپوشيدند و به اخلاق و رسوم و عادات عربها خوگرفته بودند و در آن ايام آثار بديع پديد آوردند « 48 » .
هامش
( 48 ) . رجوع كنيد به :noicaziliviC al ed y anapsE ed airotsiH : arimatlA . R . 452 - 052 . p . I . laV , alonapsE