فصل سوم امارت عبد اللّه بن محمد بن عبد الرحمان
الف . قيام مولدين و عربها
عبد اللّه بن محمد به جاى برادر خود منذر بر تخت فرمانروايى برآمد و در همان روز كه منذر مرد با عبد اللّه در لشكرگاه كنار باروى ببشتر بيعت شد . اين واقعه در نيمهء ماه صفر سال 275 ه / ژوئيهء سال 888 اتفاق افتاد . عبد اللّه نيز در همان سال كه برادرش منذر متولد شده بود متولد شد ، يعنى در سال 229 ه / 844 م . زادگاهش قرطبه بود و مادرش كنيزى ام ولد به نام بهار . به هنگامى كه به امارت اندلس رسيد چهل و شش سال از عمرش رفته بود .
عبد اللّه پس از بيعت سپاه با او به قرطبه بازگرديد . پيكر برادر را نيز با خود به قرطبه آورد و در مقبرهء قصر به خاكش سپرد . در قرطبه نيز بقيه با او بيعت كردند بىآنكه از ميان برادران متعددش كسى به معارضهء او برخيزد .
عبد اللّه بن محمد حكومت دراز و بيمارگونهء خود را در موقعيتى تاريك آغاز كرد . اختلافات ، مملكت را تكهپاره كرده بود و تخت بنى اميه در اندلس زير ضربات شورشيان و قيامكنندگان درهم مىشكست . ابن اثير دوران حكومت عبد اللّه بن محمد را در اين عبارت جامع مىآورد كه « در ايام او سراسر اندلس فتنه و آشوب بود .
در هرجا كسى بر ناحيهاى غلبه يافته بود ، و تمام طول حكومتش چنين بود . » « 1 »
هامش
( 1 ) . ابن الاثير ، الكامل ، ج 7 / ص 145 .