كردن پايههاى سلطنتش و گسترش متصرفاتش به دست آورد و به سرزمينهاى شمالى مسلمانان حمله مىكرد . از آن پس خطر آن گروه كوهستانى براى حكومت اندلس آشكار شد ، ولى پريشانى اوضاع داخلى مانع تعقيب آنها يا جنگ با آنها بود .
در سال 112 ه / 730 م در عهد امير اندلس هيثم بن عبيد ، حاكم ولايت پيرنه عثمان بن ابى نسعه - يا آن زعيم مسلمان كه روايت مسيحى او را به نام منوسه يا مونس مىشناسد - سپاهى به جبال اشتوريش برد ، تا با جليقيه بجنگد و امير آن پلايو را از ميان بردارد . ولى پلايو توانست بار ديگر در برابر مسلمانان استوار بايستد و سپاه آنان را به نحو فجيعى درهم شكند . چون پلايو به سنگر منيع و مردان دلير خود نگريست در بسكونيه به حركت درآمد و نيروهاى مسلمان را در وقتى كه آمادهء حركت به سوى او بودند مورد حمله قرار داد و برخى واحدهاى آن را تارومار نمود ، سپس به همان سنگر خود در صخره فرارفت و در امان نشست . چون اوضاع اندلس پس از كشته شدن امير آن عبد الرحمان الغافقى و بازگشت لشكرش از بلاط الشهدا در سال 114 ه / 732 م پريشان شد و واليان همه سرگرم راندن لشكر فرنگان از سرزمينهاى اسلامى در سپتمانيا بودند ، گروههايى از جليقيه بر اراضى مسلمانان در شمال نهر دويره ( دورو ) و منطقهء استرقه پىدرپى حمله مىكردند و مسلمانان در آن نواحى از كشتار و غارت مسيحيان فراوان در رنج بودند . چون در سال 116 ه / 734 م عقبة بن الحجاج به حكومت اندلس رسيد و خطر دستههاى تاراجگر جليقيه و حملات آنان را به اراضى مسلمانان مشاهده كرد ، در سال 118 ه / 735 يا 736 م بار ديگر به غزاى جليقيه رفت و بر برخى مواضع آن غلبه كرد ، ولى مسيحيان چنان كه عادت ايشان بود به كوهها پناه جستند و عقبه نيز به چيزى دست نيافت . چون لهيب فتنهها و آشوبها سراسر اندلس را در خود فروبرد و جنگ داخلى ميان رؤسا و قبايل درگرفت ، مسيحيان را جرئت و جسارت درافزود و بر مسلمانان دست تطاول گشودند و حكومت قرطبه كه سرگرم شئون داخلى بود نتوانست براى مسلمانان يارى فرستد . قدرت حكومت مركزى ، در آن نواحى دورافتاده ضعيف بود . ساكنان آن نواحى كه بيشتر بربرها بودند خود به سبب كينهاى كه از عربها به دل داشتند پىدرپى خروج مىكردند . اين كينه بدان سبب بود كه عربها همهء فرمانروايى و سيادت را به خود اختصاص داده بودند . مسيحيانى كه رعاياى حكومت قرطبه بودند به دسيسه مىپرداختند و مرتكب خيانتهايى مىشدند ، از جمله
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي ) — صفحة 228
مساهمون: عبد المحمد آيتى
ص٢٢٨