فصل چهارم وضع رونسوال يا دربندشزروا
در اين روزها حوادث مهمى در شمال اندلس اتفاق افتاد . ما شورشهاى فاطمى و بربر را تا پايان ذكر كرديم تا رشتهء سخن گسسته نشود . اكنون چند سال به عقب بازمىگرديم . در سال 157 ه / 774 م سليمان بن يقظان الكلبى ( يا الاعرابى ) والى برشلونه ( يا برشنونه ) و جيرونه ( جرنده ) و حسين بن يحيى الانصارى والى سرقسطه كه از نوادگان سعد بن عباده بود قيام كردند و هردو براى قتال با عبد الرحمان و خلع او سوگند خوردند . شورشها همچنان در جنوب استمرار داشت و عبد الرحمان سرگرم فرونشاندن آنها بود . طبيعت كوهستانى شمال و مناطق صعب العبور آن از عوامل بروز شورش در ولايات شمالى بود و اين امر سران شورشگران را در طرح و اجراى نقشههاى خود تشجيع مىنمود . عبد الرحمان درگير نبرد با فاطمى بود ، پس به سردارى ثعلبة بن عبيد الجذامى لشكرى به شمال فرستاد . سليمان بن يقظان اين لشكر درهم شكست و ثعلبه را اسير كرد و لشكرش را به هرسو پراكنده ساخت . اين واقعه در سال 158 ه / 775 م اتفاق افتاد .
با شكست ثعلبه كار انقلابات شمال بالا گرفت ، ولى سران مخصوصا سليمان بن يقظان به اين پيروزى موقت راضى نبودند ، زيرا از عزم و كينهتوزى و انتقامجويى