فصل نهم پايان عصر واليان
لازم است كه چون به يوسف بن عبد الرحمان الفهرى رسيديم ، اندكى درنگ كنيم تا مردى را كه « جماعت » به عنوان والى اندلس برگزيد بهتر بشناسيم . يوسف ابن عبد الرحمان ده سال به استقلال در اندلس فرمان راند و به دست او بود كه اندلس قدم به دورهء نوينى نهاد و دولتى نو در آن تأسيس يافت .
بيشتر روايات حاكى از آن است كه او فرزند عبد الرحمان بن حبيب بن ابى عبيدة بن عقبة بن نافع الفهرى فاتح افريقيه است . از مورخان اندلس ابن القوطيه و ابن حزم و رازى و ابن الفرضى اين قول را تأييد مىكنند ، ولى ابن حيان در اين نسبت ترديد مىكند و مىگويد كه هنوز دليلى كه بتواند به استناد آن يوسف را پسر عبد الرحمان بن حبيب بشناسد به دست نياورده است « 1 » ، جز اينكه بيشتر مورخان اندلس بخصوص متقدمين ايشان بر صحت اين نسب گواهى دادهاند و ما نيز اين قول را مرجح مىدانيم و برمىگزينيم . اينك مىگوييم كه يوسف بن عبد الرحمان آخرين واليان
هامش
( 1 ) . ابن الابار در الحلة السيراء اقوال ابن القوطيه و ابن حيان و ابن حزم را در صفحات 53 و 54 آورده است . اقوال رازى و ابن الفرضى را در نفح الطيب ، ج 2 / ص 61 بنگريد . ابن عذارى نيز اين نسب را تأييد كرده است . البيان المغرب ، ج 3 / ص 107 . همچنين صاحب اخبار مجموعه ، ص 21 .