كه به ايران آمده - و حاج ملّا احمد نراقى و ميرزا محمّد تقى شيرازى و حاج ميرزا حبيب رضوى خراسانى و حاج شيخ محمّد حسين اصفهانى و علّامهء طباطبايى از اين گونه تعبيرات دارند . . . . « 1 » در باب اصطلاحات رايج در زبان شعرِ عرفانى از ديرباز بزرگانى آثارى خلق كردهاند كه از آن ميان مىتوان به : رشف الالحاظ فى كشف الالفاظ از شرفالدين حسين الفتى تبريزى متعلّق به سدهء هشتم هجرى ، لمعات فخرالدين عراقى مربوط به سدهء هفتم هجرى ، اصطلاحات الصوفيه از كمالالدين عبدالرزّاق كاشانى در سدههاى هفتم و هشتم هجرى ، رسالهء معروف مِشْواق از فيض كاشانى ، رسالهء مصطلحات فخرالدين عراقى ، رسالهء اصطلاحات مولانا محمّد طبسى و آثار فراوان ديگر در اين مقوله اشاره كرد .
نكتهء ( 5 ) مربوط به كلمهء چهل و دوم :
دلايل وجود بزرگانى از اولياى حق ، همواره ميان اين امّت با مقامى در حدّ مقام پيامبران و فراتر از آنان در روايات فريقين فراوان ديده مىشود ، چنان كه در ضمن روايتى طولانى كه احمد بن حنبل نقل كرده ، آمده است : پيامبر صلى الله عليه و آله بعد از نماز به سوى مردم روى كردند و فرمودند : « أيُّهَا النّاسُ اسْمَعُوا وَ اعْقَلُوا وَ اعْلَمُوا أنَّ للَّهِ عَزَّوَجَلَّ عِباداً لَيْسُوا بأنْبياءَ وَ لا شُهَداءَ يَغْبِطُهُمُ الْأَنْبِياءُ وَ الشُّهَداءُ عَلى مَجالِسِهِمْ وَ قُرْبِهِمْ مِنَ اللَّهِ . . . » « 2 » مرحوم صدرالمتألهين در برخى از آثار خود بعد از اشاره به اين حديث فرموده است : « و هذا الحديث ممّا رواه المعتبرون من المحدّثين في طريقنا و طريق غيرنا . » « 3 » ويژگى روشن رفتارى اين بندگان خوب خدا برابر روايات فراوان منقول از امامان بزرگوار شيعه همان عشق به خداوند و عشق به بندگان براى خدا و عشق آفرينى ميان بندگان خدا است ، چنان كه در كتاب
هامش
( 1 ) - خدمات متقابل اسلام و ايران ، چاپ اول ، 1349 ش ، شركت انتشار تهران ، ص 359 - 362 .
( 2 ) - مسند احمد بن حنبل ، ج 5 ، ص 343 نيز ر . ك : كنز العمّال ، ج 9 ، ص 13 ، ح 24697 » ؛ مفاتيح الغيب ، ص 42 ، چاپ جديد و ص 505 ، چاپ سنگى ضميمه شرح اصول كافى .
( 3 ) - نيز ر . ك : الشواهد الربوبية ، چاپ جديد ، ص 377 نيز شواهد التنزيل حسكانى ، ج 1 ، ص 354 ، ح 366 .