آن جمله طبيبان ايرانى است كه به هندوستان آمده . طبّ اين خطّه را رونق بخشيدند و با سعى و كوششهاى علمى آنان طبّ يونانى در هند رواج يافت و به مقامى و الا رسيد .
حكيم مظفّر در اصفهان متولّد شد و به خاطر علمش به زودى به دربار شاه عباس راه يافت . او در دربار شاه عباس احترام فراوان داشت و همهء اميران دربار او را بسيار گرامى مىداشتند . در عهد اكبر شاه وارد هند شد و در اينجا نيز به خاطر مهارت و اعجاز علمى خود عزّت و احترام كسب كرد . در عهد جهانگير شاه در رمضان 1037 ه . / 1627 م .
درگذشت .
دليل اصلى شهرت او در طبّ قرابادين شفايى است . اين كتاب نخستين بار در 1267 ه . / 1850 م . به چاپ رسيد و سپس در چاپخانههاى مختلف چاپهاى متعدّدى از آن صورت گرفت . كارى كه او دربارهء كلّيّات قانون انجام داده به نام كلّيّات شفايى معروف است . نسخهاى از اين كلّيّات در كتابخانهء سالار جنگ حيدرآباد محفوظ است . كتاب ديگرى به نام شفاء العلل زينتبخش كتابخانهء ايالتى حيدرآباد است .
انتساب كلّيّات شفايى به نظر من جاى تامّل دارد . شفايى نه تنها طبيبى حاذق و ماهر بود بلكه در حكمت نظرى و شاعرى نيز برترى داشت . صائب ( تبريزى ) دربارهء او گفته است :
در اصفهان كه به درد سخن رسد صائب * كنون كه نبضشناس سخن شفايى نيست .
آثار او علاوه بر ديدهء بيدار ، نمكدان حقيقت و مثنوى مهر و محبّت يك ديوان و چند مثنوى است . 2
1
حكيم فتح اللّه گيلانى
ترجمهء كلّيّات قانون
حكيم فتح اللّه گيلانى بن فخر الدّين شيرازى كه از مشاهير عهد جهانگير شاه بود علاوه بر طبّ در علم هيئت نيز مهارت كامل داشت . او در كابل بود . جهانگير به او منصب يك