تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى ) — صفحة 149

مساهمون:

ص١٤٩
كتاب‌هاى قرابادين نسخه‌ها و معمولات او ديده مىشود . او علاوه بر مطب و معالجه به تدريس و تأليف نيز علاقه داشت . شرح قانونچه نشانگر استعداد معلّمى او نيز هست . در سال 1107 ه . / 1695 م . وفات يافت . خانوادهء او از خانواده‌هاى علمى هند به شمار مىآيد . حكيم هادى خان هاشمى عقيلى نوهء دخترى او بود كه در مرشدآباد طبيب مخصوص مهابت جنگ بود . فرزند حكيم هادى ، حكيم محمّد حسين ( متوفّى 1205 ه . / 1790 م . ) شخصيّت گرانقدر در تاريخ علم الادويه است . در مفردات مخزن الادويه و در مركّبات مجمع الجوامع معروف به قرابادين كبير از تأليفات اوست . 2 1

حكيم اكبر ارزانى

مفرح القلوب ( شرح قانونچه )

در هند تدريس طبّ به زبان عربى رواج داشت . كتاب‌هاى مؤلّفان زبان عربى همانند ايران در هند نيز رايج بود . در مورد آثار فارسى سعى و كوشش سيّد اسماعيل جرجانى صاحب ذخيرهء خوارزمشاهى ( متوفّى بين سال‌هاى 1066 و 1077 م . ) بسيار اهمّيّت دارد . در هند نيز اين كار آغاز شده بود ، امّا اين كار در سطح وسيع به دست حكيم اكبر ارزانى انجام گرفت . اكبر ارزانى احساس كرد كه مردم عامّهء هند عربى نمىدانند و به خاطر ندانستن زبان عربى در تحصيلات طبّ با مشكل روبرو هستند . چون بسيارى از اوقات آنان در آموختن عربى صرف مىشود ، بسيارى از دانشجويان از ياد گرفتن طبّ محروم مىمانند . لذا تصميم گرفت كه كتاب‌هاى طبّى بويژه كتاب‌هايى را كه جزو مواد درسى بود ، از عربى به فارسى برگرداند . بر اثر آن براى دانشجويانى كه عربى نمىدانستند تسهيلات آموزشى به وجود آمد و علم طبّ براى آنها آسان و ارزان گرديد . بعضى همين امر را سبب نامگذارى ارزانى دانسته‌اند . اكبر ارزانى از طبيبان عهد عالمگير است .