حضرت عبّاس ( ع ) مدت چهارده سال از زندگى خويش را در زمان پدرش گذراند ، در بعضى از جنگها حضور پيدا نمود ولى پدر اجازهء كارزار به او نمىداد ، و مدّت بيست و چهار سال را با برادرش امام حسن ( ع ) گذراند و سى و چهار سال تمام را نيز با برادرش امام حسين ( ع ) سپرى كرد پس مدت عمر آن بزرگوار سى و چهار سال بود .
حضرت عبّاس عليه السلام فرد نيرومند ، شجاع ، سواركار ، زيبااندام ، تنومند بود و بر اسب فربه و قوى هيكلى كه سوار مىشد پاهاى مباركش بر زمين كشيده مىشد .
از امام صادق ( ع ) روايت شده است : « كان عمّنا العبّاس بن علىّ نافذ البصيرة ، صلب الأيمان ، جاهد مع أبى عبد اللّه ( ع ) و أبلى بلاء حسنا و مضى شهيدا » : عموى ما عبّاس بن على ( ع ) صاحب بصيرت كامل در دين ، صاحب ايمان استوار در راه خدا بود او در ركاب امام حسين ( ع ) جهاد كرد و آزمايش نيكو و امتحان ارزنده از خود نشان داد تا اينكه با شهادت از دنيا رفت . »
روايت شده است كه امام علىّ بن الحسين ( ع ) روزى تا چشمش به عبيد اللّه پسر عبّاس بن على افتاد ، اشك از ديدگانش جارى گشت سپس فرمود : روزى سختتر از روزى نبود كه عمويم در آن روز به شهادت رسيد ، پس از آن روز ، جنگ موته بود كه در آن روز عموزادهاش جعفر بن أبي طالب شهيد شد ، و روزى سختتر مانند روز عاشوراى حسين ( ع ) نيست : كه سى هزار لشكر به آن حضرت هجوم آوردند آنان خود را از أمّت اسلامى مىدانستند در حالى كه هر يك از ايشان در ريختن خون حسين ( ع ) به خدا تقرّب مىجستند ، آن حضرت ايشان را متوجّه خدا مىكرد و ليكن پند نمىگرفتند و نمىپذيرفتند تا اينكه او را بنا حق و بىگناه از روى ظلم كشتند . سپس فرمود :
« رحم اللّه عمّى العبّاس فلقد آثر و أبلى وفدى بنفسه ، حتّى قطعت يداه فأبدله اللّه عزّ و جل منهما جناحين يطير بهما مع الملائكة فى الجنّة كما جعل لجعفر بن أبي طالب ( ع ) ، و انّ للعبّاس عند اللّه تبارك و تعالى منزلة يغبطه بها جميع الشهداء يوم القيامة » :
« خدا عمويم عبّاس را رحمت كند او ايثار كرد ، نيكو امتحان داد ، جان خود را فداى برادرش كرد تا آنجا كه دو دستش قطع شد ، خداوند در عوض ، دو بال به او عنايت فرمود تا با ملائكه خدا در بهشت پرواز كند ، چنان كه نسبت به جعفر بن أبي طالب اين كار را قرار داد ، همانا عبّاس نزد پروردگار عالم ، مقام و منزلتى دارد كه تمام شهداء در روز
تسمية من قتل مع الحسين ( ع ) لفضيل الاسدى الكوفي / إبصار العين في أنصار الحسين ( ع ) للشيخ محمد السماوي / نفثة المصدور فيما يتجدّد به حزن يوم العاشور لشيخ عبّاس قمّى ) ( سه مقتل گويا در حماسهء عاشورا ) ( فارسي ) — صفحة 65
مساهمون: عبد الرحيم عقيقي بخشايشي
ص٦٥