روئى كردن در رويش باز هم بيايد . و گشادهروئى كردن و رو درهم كشيدن از اين كه خواننده ، و روگردانكننده باشند ، بيرون نمىروند ؛ پس آنچه ما گفتيم نيز به همين - گونه است .
گاهى مردم از پندگوئى كسى كه روگردان از خوشىها و پرستشگزار است ، پند نمىپذيرند ؛ و سخن ديگرى را كه بىپروا از بديها ، و سبك خرد است ، مىپذيرند ، و با پند نپذيرفتن سخن نخستين ، پرستشگزارى و روگردانى از خوشيها ، از اين كه خواننده به پذيرفتن سخن پندگو باشند ، بيرون نمىروند ، و سبك خردى و بىپروائى از روگردانكننده بودن ، در نمىآيند .
و دليل رماننده بودن گناه ، كه ما بر آن تكيه كرديم ، سر زدن همهء كارهاى بد را ، چه در زمان پيمبرى ، يا پيش از آن ، و چه گناهان بزرگ يا كوچك باشند ، همه را از ميان مىبرد ؛ زيرا مردم به كسى كه هرگز نديده باشند ، كار بد كوچك يا بزرگى از او سر زند بيشتر آرامش خاطر دارند ، و به او زودتر گرايش مىيابند ، از آن كه جز اين گونه باشد . پس به اين دليل ، بايد هيچ گاه ، هيچيك از اين گناهان از پيمبران سر نزند .
پس اگر بگويند : گناهان كوچك ، هيچ اثرى در سزاوار سرزنش شدن و شكنجه ديدن ، ندارند ؛ و چيزى كه از آنها پديد مىآيد ، كم كردن پاداش است ؛ و اگر چنين باشد كه بايد پيمبران از كارى كه پاداش را كم مىكند ، دور باشند ، از كارهائى هم كه انجام دادنش بهتر از ندادن است ، بايد ، روا نباشد ، فروگذارى كنند .
خواهيم گفت : چنين نيست ؛ زيرا گناهان كوچك ، هرچند ، ويژه به كم كردن پاداشاند ؛ اما كارهاى بدى هستند ، و گناه مىباشند ، و از كارهائى هستند ، كه اگر با خوبىهاى ديگرى برابر با آنها جدا باشند ، براى انجام دادن آنها سزاوار سرزنش شدن و شكنجه ديدن مىگردند ؛ اما انجام ندادن كارهائى كه سرزدنشان بهتر از سر نزدن است اين گونه نيست ؛ زيرا هيچ گاه ، اثرى در سزاوار سرزنش شدن و شكنجه ديدن ندارند . پس جدائى ميان آن دو آشكار گرديد .
بالاتر از اين ، بنابر روا بودن سر زدن گناهان كوچك از پيمبران ، مىبايست ،
تمهيد الأصول في علم الكلام ( تمهيد الاصول در علم كلام اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 704
مساهمون: الشيخ الطوسي
ص٧٠٤