فسادجوئى و جز آن باشد از آن در نظر گرفته شده باشد . بخشش نخواهد بود ؛ و بنا به روش نادرستى كه آنان دارند ، راهى ندارند كه بدانند نيكىرسانى از آن در - نظر گرفته شده است .
و اگر هم بپذيريم كه نيكىرسانى از اين سود در نظر گرفته شده است ، روا خواهد بود بدخواهى هم از آن در نظر گرفته شده باشد . و در چنين صورتى بخششگرى ، كار بدى خواهد بود و به هيچگونه سزاوارى سپاسگزارى بر آن حاصل نخواهد شد .
و نيز بايد بپذيرند كه روا باشد خداوند معجزهها را به دست دروغگويانى كه در ادعا كردن پيك خداوند بودن راستگو مىباشند آشكار گرداند ، جز آنكه آنان ما را به گمراهى از دين ، و ناراستى كه پرستش بتها باشد بخوانند ، و بگويند خداوند با خود يار گرفته و فرزند آورده و او جسمى به مانند جسمهاى ديگر است ، و به همهء روشهائى كه آنان آن را دروغ مىدانند ما را بخوانند .
و ما اينرا از آنرو گفتيم كه اين گروه باور دارند كه هركارى از كارها را خداوند انجام بدهد ، از او ناشايسته نيست ، و از نو پديدشدگان ناشايسته است و بس ؛ و راستگو شمردن كسى كه راستگو نباشد ، از ما ناشايسته است . اما بايد از خداوند برتر از همهچيز ناشايسته نباشد ؛ براى اينكه محال است كارى كه از او سر مىزند ، بد باشد .
علاوه بر آن پيش ايشان خداوند برتر از همهچيز ، خود دروغ را مىآفريند ، و راستگو شمردن دروغگويان كمتر از آفريدن خود دروغ است ، و آفريدن خود كفر بدتر و شرمآورتر از فرستادن كسى است كه به كافر شدن بخواند .
پس اگر بگويند : اين بدان مىكشاند كه خداوند برتر از همهچيز را ناتوان بدانيم و بگوئيم او نمىتواند به ما بنماياند كه ميان راستگو ، با دروغگو جدائى بگذاريم .
گفته خواهد شد : ناتوان شمردن ، در كارهاى توانستنى مىآيد ، و هيچكار توانستنى يافت نمىشود مگر آنكه خداوند برتر از همهچيز بىاندازه و بىپايان
تمهيد الأصول في علم الكلام ( تمهيد الاصول در علم كلام اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 292
مساهمون: الشيخ الطوسي
ص٢٩٢