فصل در اين كه خداوند برتر از همه چيز ، از صفتهائى كه در خود دارد بيرون نخواهد شد
اكنون كه با آنچه پيش از اين گفتيم ثابت شد كه او اين صفتها را در خود و براى خود داراست ، و يا به توسط صفتى كه در خود و براى خود است ، اين صفتها را داراست ، پس هرگز روا نخواهد بود از اين صفتها بيرون شود ، زيرا اگر از آنها بيرون شود ، از دانستنى بودن بيرون شده است براى اين كه ما آشكار كرديم :
خود هرچيزى به دانستگى در نخواهد آمد به جز به توسط صفتى كه براى خود باشد « 1 » ؛ پس اگر بگويند : آيا پيش شما چنين نيست كه خدا اين صفتها را براى
هامش
( 1 ) تصورى كه مميز هرچيز از چيزهاى ديگر است ، همان عنوان اختصاصى يا ماهيت نوعى آن چيز است و به واسطهء همين ماهيت نوعى است كه در ذهن مىتوانيم آن را از چيزهاى ديگر مشخص نمائيم و جدا بنگريم ؛ مثلا آن تصورى كه نوع انسان را از چيزهاى ديگر در نظر ما جدا مىگرداند و به واسطهء آن مىتوانيم انسان را از غير انسان تميز بدهيم همان ماهيت يا عنوان انسانيت اوست ، پس اين صفت و عنوان هيچ گاه از او جدا نمىشود زيرا اگر عنوان انسانيت را از او بگيريم لازم مىآيد كه آنچه را در ذهن از چيزهاى ديگر مشخص و ممتاز تصور كردهايم اصلا تصور نشده باشد و سلب شىء از نفس لازم