ابن شهرآشوب نيز از جملهء اينان است ، آنجا كه مىگويد : پيكرهايشان را يك روز پس از كشته شدن ، اهل غاضريه از بنى اسد به خاك سپردند . آنان براى بيشترشان قبر آماده يافتند و پرندگانى سفيد مىديدند ! « 1 »
از همهء اين روايات چنين استفاده مىشود كه دفن امامحسين ( ع ) و كسانى كه در ركاب ايشان كشته شدند ، در همان روزى كه عمر سعد از كربلا رفت ، يعنى روز يازدهم ، انجام شد . هنگام اين كار عصر بود ، چرا كه ابن سعد پس از زوال ظهر حركت كرد .
ولى آيا اين نظر به ويژه در آنچه به بنىاسد مربوط مىشوند و اينكه آنان اهل غاضريه بودند و كار كفن و نماز امام ( ع ) « 2 » و اصحابش را به عهده گرفتند ، پذيرفتنى است ؟
روش دفن امام ( ع ) و اهل بيت آن حضرت و يارانى كه در ركاب وى شهيد شدند ، به آن گونه كه از چگونگى پراكندگى قبورشان مىدانيم - و همه بر آن اتفاق نظر دارند - براى بنى اسد ساكن غاضريه امكانپذير نبود . زيرا اينان اهل روستاهايى بودند كه در ميدان نبرد شركت نداشتند و نمىتوانستند بدون راهنمايى كسى كه از همهء آن شهيدان و پيكر و لباسشان شناخت كامل داشته باشد ، آنان را شناسايى و دفن كنند ، به ويژه آن كه سرهاى شهيدان را بريده بودند و پيكرها سر نداشتند . بنابراين اگر راهنمايى آگاه وجود نمىداشت ، تشخيص شهيدان از يكديگر امكانپذير نبود ، و بدون وجود چنان شخصى ، دفن ، كوركورانه و بدون شناخت انجام مىشد و اين تقسيم كنونى ميان آن قبرها صورت نمىپذيرفت .
هامش
( 1 ) . مناقب آل ابى طالب ، ج 4 ، ص 112 .
( 2 ) . مقتل خوارزمى ، ج 2 ، ص 44 . روايتهاى تاريخى فراوان ديگرى حاكى از آن است كه امام ( ع ) و يارانش با همان هيئتى كه به شهادت رسيده بودند ، بدون غسل و كفن به خاك سپرده شدند . از آن جمله در امالى شيخ طوسى ( ص 326 ، شمارهء 53 / 100 به نقل از ابراهيم ديزج كه براى نبش قبر حسين ( ع ) رفت چنين آمده است : « من همراه غلامان خاص خود رفتم . پس از نبش قبر ديدم كه بدن حسين بر حصيرى نو نهاده است و از آن بوى مشك به مشام مىرسد . حصير را به همان حال رها كردم در حالى كه بدن حسين ( ع ) روى آن قرار داشت ؛ و فرمان دادم رويش خاك بريزيد و روى آن آب بستم پس از آن خواستم كه آن را با گاو شخم بزنم ولى گاو پا روى قبر نگذاشت و چون به آنجا مىرسيد بازمىگشت . من غلامانم را به خداوند سوگند دادم و از آنان پيمانهاى سخت گرفتم كه اگر كسى چيزى از اين موضوع نقل كند او را خواهم كشت .