و از اين جهت است كه فاضل محدّث ملَّا محمّد باقر مجلسى ( قدّس سرّه ) در كتاب بحار الأنوار بعد از نقل حديث توقيع مذكور مىفرمايد : « لعلَّه محمول على من يدّعى المشاهدة مع النيابة وايصال الاخبار عن جانبه إلى الشيعة على مثال السفراء لئلَّا ينافي الاخبار التى مضت في من رآه ، ( 1 ) يعنى مراد حضرت اين است كه بعد از من جمعى از شيعيان بيايند كه ادّعاى مشاهده ء مرا بكنند وادّعاى نيابت مرا بكنند ، هر كه چنين ادّعايى بكند دروغ گو ومفترى است ، ومفترى بودن هم اشاره به ادّعاى نيابت را دارد ، پس مراد خبر دادن از كذب كسانى است كه بعد از وكلا وسفراى حضرت در زمان غيبت كبرى ادّعاى نيابت كردند مثل ابو محمّد شريعى ( 2 ) كه اوّل كسى بود كه بعد از وفات ابو الحسن السمري كه آخر سفراى حضرت بود ادّعاى وكالت كرد به دروغ ، و حضرت او را لعن كرد . و ديگر از مدّعين وكالت به دروغ ابو جعفر شلمغانى ( 3 ) است ، و ديگر محمّد بن نصير نميرى ( 4 ) است كه نصيريّه به او منسوبند ، و ديگر احمد بن هلال كرخى ( 5 ) است ، وابو طاهر محمّد بن عليّ بن بلال ( 6 ) ، وحسين بن منصور حلَّاج ( 7 ) وابو دلف مجنون ( 8 ) وابو بكر بغدادى ( 9 ) و غير اينها ، پس توقيع مذكور محمول بر امثال اين اشخاص است ، چنانچه ملَّا محمّد باقر مرحوم فرموده ، و از اين كلام او مستفاد مىشود كه ممكن است رؤيت آن حضرت با معرفت در زمان غيبت كبرى ، هم چنان كه شيخ طوسى ( قدّس سرّه ) نيز فرموده اند ، و صاحب وافى نيز به مثل اين تصريح كرده است مىگويد
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 124
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص١٢٤
هامش
( 1 ) بحار 52 / 151 .
( 2 ) غيبت شيخ طوسى 244 .
( 3 ) همان .
( 4 ) همان .
( 5 ) غيبت شيخ طوسى 245 .
( 6 ) همان .
( 7 ) غيبت شيخ طوسى 246 .
( 8 ) غيبت شيخ طوسى 256 .
( 9 ) غيبت شيخ طوسى 254 .