[ نكته اى در دعاى ماه رجب ]
س 42 : چه مىفرمايند در دعايى كه وارد شده است از حضرت صادق ( عليه السّلام ) كه فرمودند : « اللَّهمّ اعطني بمسألتي إيّاك جميع خير الدنيا و جميع خير الآخرة ، واصرف عنّى بمسألتي إيّاك جميع شرّ الدنيا وشرّ الآخرة » آن حضرت ( عليه السّلام ) لفظ جميع را در خير دنيا و آخرت و در شرّ دنيا ذكر كرده اند ، و در شرّ آخرت ذكر نكرده اند ، سرّ وحكمت آن چيست ؟
ج : اين فقره در دعاى هر روز ماه رجب است ، ومشهور بلكه موجود در نسخ « شرّ الآخرة » است به كسر « راء » تا عطف بر « شرّ الدنيا » باشد ، ولفظ جميع بر سر آن درآيد ، در اين وقت اختلاف معنوى نخواهد بود ، بلكه همين نكته ء لفظى است كه چرا در « خير » اعاده ء مضاف شد و در شرّ نشد ؟
وشايد نكته ء آن تفنّن يا اشاره به جواز عطف بر مضاف اليه بدون اعاده ء مضاف وجواز اعاده ء مضاف ، يا اشتمال كلام حضرت بر همه ء اقسام مجوّزه باشد كه اين نوعى از بلاغت است ، ومرجع اين دو نيز به تفنّن در كلام مىشود .
ومىتواند اشاره باشد به وحدت جميع شرور در آخرت چنانچه مذكور مىشود .
و اگر « شرّ الآخرة » به فتح « راء » خوانده شود كه عطف بر مضاف باشد ، چنانچه همانا در بعضى كتب به عنوان نسخه بدل باشد در اين وقت محتاج به نكته ء معنويّه خواهد بود در اضافه ء « جميع » به « شرّ الدنيا » به تنهايى ، واكتفا به مطلق شر در شرّ الآخرة .
ومىتواند شد كه نكته ء آن اين باشد كه شرّ آخرت يك نوع است ، وشرّ دنيا انواع
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 126
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص١٢٦