رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 241

نموده و همچنين جمعى ديگر و ظاهر از كلام والد ماجدم در جامع السعادات ( 1 ) اجماع بر عدم جواز مسافرت در طلب علم بدون اذن والدين است ، و ليكن علَّامه در منتهى فرموده است كه : مستحب است اذن گرفتن از والدين به جهت سفر علم و تجارت ومخالفت ايشان حرام نيست ، و همچنين شهيد در موضعى از قواعد خود چنين ذكر فرموده است بلكه تجويز فرموده است سفر تجارت را بدون اذن هر گاه توقّع زيادتى ربح در آن سفر باشد و سفر تحصيل علم را اگر چه در بلد خود ممكن باشد و ليكن در سفر فارغ البالتر باشد يا استاد حاذقتر در آنجا باشد . ( 2 ) وامّا مباحات و مستحبات پس والد ماجد حقير رحمه اللَّه در كتاب جامع السعادات ( 3 ) تصريح فرموده اند به وجوب اطاعت والدين در آنها فرموده اند : وبالجملة اطاعتهما واجب و طلب رضاهما حتم ، فليس للولد أن يرتكب شيئا من المباحات والمستحبات بدون اذنهما . و همچنين شهيد در قواعد اين را نسبت به بعضى از علماء داده فرموده است : قال بعضهم : يجب عليه اطاعتهما فى كلّ فعل وإن كان شبهة فلو أمراه بالأكل معهما فى مال يعتقده شبهة أكل لأن طاعتهما واجبة و ترك الشبهة مستحب و بعد از آن خود مىفرمايد : لو دعواه إلى فعل وقد حضرت الصّلاة فليؤخر الصّلاة وليطعهما ( 4 ) و از اين كلام نيز معلوم مىشود كه قول شهيد خود نيز بر وجوب اطاعت در فعل مباح و ترك مستحب است . وملَّا احمد اردبيلى رحمه اللَّه در آيات الأحكام ( 5 ) مىفرمايد : ويفهم وجوب متابعة الوالدين وطاعتهما من الآيات والاخبار المتقدّمة ، وصرّح به بعض العلماء أيضاً ، قال فى مجمع البيان وبالوالدين احساناً اى قضى بالوالدين احساناً أو أوصى بالوالدين ، ومعناهما واحد ، وخصّ حال الكبر وإن كان