رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 187

( 276 ) س 13 : هر گاه كسى زكات مال خود را جدا كند اما به مرور به فقرا بدهد و مدتى نگاه دارد و ندهد ، و بخواهد دو ماه بعد به فقير بدهد و بعد از دو ماه قيمت غله كمتر بشود ، آيا صاحب مال مشغول ذمّه ء كسر قيمت هست يا نه ؟ و بعد از دو ماه يا سه ماه قيمت آن غله زيادتر شود ، آيا صاحب مال مىتواند آن غله را به جهت خود نگاه بدارد و قيمت غله را به فقير بدهد يا نه ؟ غرض اين است كه بعد از جدا كردن زكات در همان وقت ندهد و مدتى نگاه بدارد و بعد بدهد با وجود بودن فقير چه صورت دارد ، چه قيمت كمتر شود و چه زيادتر ؟ ج : اين مسأله را در مسأله دوم از فصل دوم از مقصد دوم از كتاب تذكرة الأحباب ( 1 ) بيان نموده ام كه فصل وقت اخراج زكات باشد ، و جواب آن است كه بعد از تمكين صاحب مال از جدا كردن زكات از مال خود فوراً بايد جدا كند ، اما در رسانيدن به مستحق مىتواند تأخير اندازد و بر او گناهى نيست ، خصوصاً هر گاه انتظار امر راجحى را بكشد ، مثل شخص فقيرترى ، يا صله ء رحمى ، يا اهل علم وورعى ، يا كسى كه وعده به آن كرده ونحو اينها ، و هر گاه تأخير انداخت و قيمت مختلف شد همان عين را مىتواند داد ، خواه قيمت زياد شده باشد يا كم ، و در كمى قيمت بر صاحب مال ضررى نيست ، و در صورت زيادتى قيمت هم مىتواند خود عين را بردارد و قيمت را بدهد ، به شرطى كه قيمت همان وقت را كه قبول مىكند بدهد نه قيمت ناقص روز اول را . اما هر گاه عين مال تلف شود در بسيارى از صور بايد از عهده برآيد ، به تفصيلى كه در كتاب تذكرة [ الاحباب ] مذكور است . ( 277 ) س 14 : شخصى است مديون كه مىتوان زكات به او داد ، وزراعتى دارد كه غلات آن به زكات مىرسد ، به عالمى مىگويد : من فلان قدر زكات بايد بدهم ،