داشتند - و بدان وسيله ثروتها اندوخته مينمودند - .
وَ عَمَرُوها أَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوها
: و آنان بيش از اين بتپرستان ( مكه ) به آبادانى زمين رسيده بودند زيرا آنان از نظر نفرات و زندگى و تجمع اموال بيش از ايشان بودهاند ، چشمههايى زده و درختانى غرس نموده و قصرهاى زيبايى ساخته و بهرهمند مىشدند اما پس از اندك زمانى همه نابود شده و در قبرها منزل گرفتند .
وَ جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ
: پيامبرانشان بسوى آنان با دليلهايى - براى اثبات توحيد - از خداوند آمدند اما آنان پيامبران را انكار نموده و بايشان نسبت دروغ ميدادند و به اين سبب خداوند عذاب فرستاد و همه را نابود نمود .
فَما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ
: پس خداوند نخواسته بود كه بر آنان ستم كند و بدون سبب نابودشان نمايد .
وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
: و ليكن آنان خود بخويشتن ستم نموده و با انكار پيامبران و تكذيب و عدم اعتراف بتوحيد مستحق عذاب دو جهان گرديدند .
ثُمَّ كانَ عاقِبَةَ الَّذِينَ أَساؤُا
: سپس عاقبت آنان كه بر خويشتن بد نموده و با كافر شدن و انجام معصيتها و انكار پيامبران ستم روا داشتند .
السُّواى
: خوى زشتى است كه صاحبش را زيان رسانيده و بزشتيها مىكشاند .
« ابن عباس » و « قتاده » گويند مقصود عذاب دوزخ است .
أَنْ كَذَّبُوا بِآياتِ اللَّهِ وَ كانُوا بِها يَسْتَهْزِؤُنَ
: زيرا تكذيب نشانهاى خدا نموده ، و آنها را به باد مسخره مىگرفتند .