و صيغهء رهن آن است كه مديون بگويد : « أرهنتك هذا المتاع على كذا » .
يعنى : وثيقه دادم به تو اين متاع را بر آن دين تو ، كه بر ذمّهء من است .
پس ربّ الدّين فورا بگويد : « قبلت رهن هذا المتاع وثيقة على كذا » .
يعنى : قبول نمودم وثيقه بودن اين متاع را ، بر آن دين من . و در اين صيغه ، فعل شرط نيست . بلكه جايز است كه راهن بگويد : « هذا المتاع وثيقة عندك على كذا » ( 1 ) .
يعنى : اين متاع وثيقه است در نزد تو بر فلان دين من .
پس مرتهن فورا بگويد : « قبلت هذا المتاع وثيقة على كذا » .
يعنى : قبول كردم اين متاع را ، وثيقه بر آن دين معهود .
و اجماعى است كه عقد رهن ، لازم است از جانب راهن كه باطل نمىتواند بكند بىرضاى مرتهن ( 2 ) . و جايز است از جانب مرتهن كه
شرح
آن متعدّى است خ ل ) و لهذا موجب ( را ) راهن مىگويند نه مرهن و قابل را مرتهن مىگويند مگر اين كه افعل و فعل در اينجا به يك معنى آمده باشند چنانچه بعضى افعال چنين است و دليل است بر آن چه ذكر شد اين كه در قبولش قبلت رهن هذا المتاع گفته شده نه ارهان مگر اين كه مصدر مجرّد در جاى مزيد استعمال شود يا رهن اسم مصدر گرفته شود در جاى مصدر نظير أنبت الله نباتا حسنا و رهن گاهى مصدر به معنى مفعول مىشود كه عين مرهونه را مىگويند چنانچه وثيقه گاهى مصدر و گاهى اسم مصدر و گاهى فعيله به معنى مفعوله كه به معنى عين موثوق بها استعمال كرده شود . شرح
( 1 ) قوله هذا المتاع وثيقة عندك على كذا آه : و در جمله اسميّه هم بايد قصد انشاء بطريق فعليه نمود نظير صيغة الطلاق و نحوه . شرح
( 2 ) عقد رهن قابل شروط است اگر آن شرط از جمله شروطى نباشد كه منافى مقصود عقد رهن باشد ، پس اگر شرط كنند در ضمن رهن كه اصلا دين مرهونه فروخته نشود