گمراهان با انتخاب بدشان اين هدايت را نمى خواهند پس اين آيه با قرينه خود دلالت مىكند كه خداوند اگر مى خواست آنان را مجبور كند كه به سوى پروردگارشان ره جويند مى توانست اما چنين نخواست زيرا سراى دنيا سراى أسباب و اختيار است و اين امر را در اختيار و مشيت بندگان قرار داد .
و ممكن است گفته شود : مقصود آيه چنين است : « اسلام را نمى خواهيد مگر آنكه خداوند بخواهد در استقامت به شما لطف كند . » زيرا در سخن معناى نعمت است . اما آيه دوم و آياتى كه چنين مضمونى دارند مانند سخن خداوند كه مى فرمايد : ( خداوند هر كه بخواهد را به راه راست هدايت مىكند ) « 1 » و ( هدايت يافتن ايشان بر عهده شما نيست و خداوند هر آنكه بخواهد را هدايت مىكند ) « 2 » و سخن او كه مى فرمايد : ( تو هر كس را بخواهى هدايت نمى كنى اما خداوند هر كه بخواهد را هدايت مىكند و به هدايت يافتگان داناتر است . ) « 3 » و آيات ديگر دلالت دارد كه هدايت خاصه و مقابل آن به گروه خاصى اختصاص دارد .
توضيح : هدايت همان ارشاد و راهنمايى است و ضد گمراهى است . هدايت از سوى خداوند بر دو بخش است : هدايت عامه و هدايت خاصه . هدايت عامه گاه تكوينى و گاه تشريعى است . هدايتن عامه تكوينى آن چيزى است كه خداوند در طبيعت و سرشت هر موجودى
هامش
( 1 ) - آيه 213 سوره بقره
( 2 ) - آيه 272 سوره بقره
( 3 ) - آيه 56 سوره قصص