مى رود اين گونه خدا پليدى را بر كسانى كه ايمان نمى آورند قرار مىدهد ) « 1 » ذيل آيه قرينه است بر اينكه اگر خداوند سينه او را تنگ مىكند از اين جهت است كه كافر با اختيار خود ايمان نياورده است . پس روش آيه مانند روايات فراوانى است كه دلالت مىكند چه بسا انسان به سبب ارتكاب برخى گناهان خوار و محروم از عنايت خداوند مى گردد همانگونه كه چه بسا به واسطه انجام برخى نيكى ها به حسنات و نيكى هاى ديگرى توفيق مى يابد و برخى از خيرات زمينه ساز نيكى هاى ديگرند و [ به انسان ] قابليت مى بخشند تا خداوند او را براى امور موجب خشنودى اش توفيق دهد . و هنگامى كه اين امر در گمراهى ثابت شد در هدايت نيز ثابت مى گردد .
مشيت الهى و افعال انسان
پنهان نماند كه بسيارى از آيات متضمن مشيت الهى است .
و به مشيت الهى گاه چنين استدلال مىشود كه افعال اختيارى
انسان متعلق به مشيت است پس مى بايست افعال اختيارى وجود يابد چون اراده و مشيت اتحاد دارند . و گاه به جبر استدلال مىشود . مانند سخن خداوند كه مى فرمايد : ( و جز آنچه خدا بخواهد را نمى خواهيد . ) « 2 » و سخن خداوند كه مى فرمايد : ( بگو همانا خداوند هر كه را بخواهد گمراه مىكند و هر كه به سوى او باز گردد را هدايت
هامش
( 1 ) - آيه 125 سوره انعام
( 2 ) - آيه 30 سوره انسان