را به دزدى متهم كردهاند .
قتاده گويد : من به حضور رسول خدا صلى الله عليه و آله رسيدم و او فرمود : « با خاندانى كه از اسلام و درستكارى آنان سخن است در آويختهاى و آنان را بىهيچ سند و گواهى به دزدى متهم كردهاى ! » .
گويد : من به خانه برگشتم و آرزو كردم اى كاش در پى كارى رفته بودم و چنين نمىشد كه به حضور رسول خدا صلى الله عليه و آله برسم و در اين باره سخنى گويم .
عمويم نزد من آمد و گفت : اى برادر زاده ، چه كردى ؟ او را از آنچه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرموده بود آگاهاندم . گفت : به خداوند توكل كنيم .
قتاده گويد : ديرى نگذشت كه آيات قرآن بر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شد : إِنَّا أَنزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَا أَرَاكَ اللَّهُ وَلَا تَكُنْ لِلْخَائِنِينَ خَصِيماً كه مقصود بنى ابيرق است وَاسْتَغْفِرِ اللَّهَ يعنى از آنچه به قتاده گفتى ، كه إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُوراً رَحِيماً * وَلَا تُجَادِلْ عَنْ الَّذِينَ يَخْتَانُونَ أَنفُسَهُمْ يعنى بنى ابيرق ، إِنَّ اللَّهَ لَايُحِبُّ مَنْ كَانَ خَوَّاناً أَثِيماً * يَسْتَخْفُونَ مِنْ النَّاسِ وَلَا يَسْتَخْفُونَ مِنْ اللَّهِ وَهُوَ مَعَهُمْ إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لَايَرْضَى مِنْ الْقَوْلِ وَكَانَ اللَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطاً * هَا أَنْتُمْ هَؤُلَاءِ جَادَلْتُمْ عَنْهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَمَنْ يُجَادِلُ اللَّهَ عَنْهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَمْ مَنْ يَكُونُ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا * وَمَنْ يَعْمَلْ سُوءاً أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُوراً رَحِيماً يعنى اگر آنان از خداوند آمرزش بخواهند ، خداوند آنان را مىآمرزد وَمَنْ يَكْسِبْ إِثْماً فَإِنَّمَا يَكْسِبُهُ عَلَى نَفْسِهِ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيماً حَكِيماً * وَمَنْ يَكْسِبْ خَطِيئَةً أَوْ إِثْماً ثُمَّ يَرْمِ بِهِ بَرِيئاً - اشاره به تهمتى كه به لبيد زدند - فَقَدْ احْتَمَلَ بُهْتَاناً وَإِثْماً مُبِيناً * وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهُ لَهَمَّتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ أَنْ يُضِلُّوكَ يعنى همان اسيد و يارانش وَمَا يُضِلُّونَ إِلَّا أَنفُسَهُمْ وَمَا يَضُرُّونَكَ مِنْ شَيْءٍ وَأَنزَلَ اللَّهُ عَلَيْكَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ وَكَانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيماً * لَاخَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْوَاهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلَاحٍ بَيْنَ النَّاسِ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللَّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْراً عَظِيماً « 1 »
هامش
( 1 ) . نساء / 105 - 114 : ما اين كتاب را به حق بر تو نازل كرديم تا ميان مردم به آنچه خداوند تو را نمايانده است داورى كنى و زنهار جانبدار خيانتكار مباش و از خدا آمرزش بخواه كه خداوند آمرزنده مهربان است . و از كسانى كه به خويشتن خيانت مىكنند دفاع مكن كه خداوند هر كس را كه خيانتگر و گناهپيشه باشد دوست ندارد . از مردم پنهانكارى مىكنند و از خدا پنهان كارى نمىكنند ، در حالى كه آنگاه كه شبانه به چاره انديشى مىپردازند و سخنانى مىگويند كه خداوند بدان خشنود نيست ، وى با آنان است و خدا به آنچه انجام مىدهد همواره احاطه دارد . هان ! شما همانان هستيد كه در زندگى دنيا از ايشان جانبدارى كرديد ، پس چه كسى روز رستاخيز از آنان در برابر خدا جانبدارى خواهد كرد ؟ يا چه كسى حمايتگر آنان خواهد بود ؟ هر كس كار بدى كند يا بر خويشتن ستم ورزد ، سپس از خداوند آمرزش بخواهد ، خدا را آمرزندهء مهربان خواهد يافت و هر كس گناهى مرتكب شود فقط آن را به زيان خود مرتكب شده و خدا همواره داناى سنجيده كار است و هر كس خطا يا گناهى مرتكب شود ، سپس آن را به بىگناهى نسبت دهد قطعاً بهتان و گناه آشكارى بر دوش كشيده است . اگر فضل و رحمت خدا بر تو نبود طايفهاى از آنان آهنگ آن داشتند كه تو را از راه به در كنند ، ولى جز خويش را گمراه نمىسازند و هيچ گونه زيانى به تو نمىرسانند . خدا كتاب و حكمت را بر تو نازل كرد و آنچه را نمىدانستى به تو آموخت و تفضّل خداوند بر تو همواره بزرگ بود . در بسيارى از رازگويىهاى ايشان خيرى نيست ، مگر كسى كه بدين وسيله به صدقه يا كار پسنديده يا سازشى ميان مردم فرمان دهد . هر كس براى طلب خشنودى خدا چنين كند به زودى او را پاداش بزرگى خواهيم داد .