[ مرتبهء امامت ]
* از ابو الحسين اسدى ، از ابو الحسين صالح بن حماد رازى - كه حديث را مرفوعا نقل مىكند - روايت شده كه گفته است : از امام صادق عليه السّلام شنيدم كه مىفرمود : خداوند پيش از آن كه ابراهيم عليه السّلام را نبى خويش سازد او را بندهء خود ساخت . پيش از آنكه او را رسول گيرد او را نبى قرار داد و پيش از آنكه خليل گيرد رسول گردانيد و پيش از آنكه امام سازد خليل قرار داد . پس چون اينها همه برايش گردآمد فرمود :
إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً
« 1 » .
فرمود : به سبب همين عظمت امامت در چشم ابراهيم بود كه پرسيد :
وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي
« 2 » ؟ و خداوند نيز در پاسخ فرمود :
لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ
« 3 » .
فرمود : نادان پيشواى پرهيزكار نمىشود . « 4 »
[ طبقات پيامبران ]
* ابو محمد بن حسن بن حمزه حسينى ، از محمد بن يعقوب ، از شمارى از اصحاب ما ، از احمد بن محمد بن عيسى ، از ابو يحيى واسطى ، از هشام بن سالم و درست بن ابى منصور ، از ائمه عليه السّلام روايت كرده كه فرمودهاند : پيامبران و فرستادگان خداوند بر چهار طبقهاند :
« نبى » اى كه خود از خبر آسمان آگاه است و او را با كسى غير از خود كارى نيست ؛ « نبى » اى كه در خواب مىبيند و مىشنود ، اما در بيدارى نه مىبيند و نه به سوى كسى يا كسانى برانگيخته شده است ، بلكه خود پيشوايى دارد ، آنسان كه ابراهيم عليه السّلام پيشواى لوط بود ، « نبى » اى كه در خواب مىبيند ، صدا را مىشنود ، فرشته را به چشم مىنگرد و به سوى طايفهاى ، اندك يا بسيار ، فرستاده شده است اما خود پيشوايى دارد ، آنسان كه خداوند دربارهء يونس فرمود :
وَ أَرْسَلْناهُ إِلى مِائَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ
« 5 » فرمود : از سى هزار تن افزون بودند - ؛ و سرانجام آنكه در خواب مىبيند ، صدا را مىشنود و در بيدارى نيز به چشم مىبيند و خود نيز امام و پيشوا است ، همانند پيامبران اولوالعزم . ابراهيم عليه السّلام در آغاز فقط « نبى » بود و امام نبود ، تا آنكه
هامش
( 1 ) . بقره / 124 : من تو را پيشواى مردم قرار دادم .
( 2 ) . بقره / 124 : و از دودمانم ؟
( 3 ) . بقره / 124 : پيمان من به بيدادگران نمىرسد .
( 4 ) . حديث در كافى ( ج 1 ، ص 175 ) نقل شده است - ح .
( 5 ) . صافات / 147 : و او را به سوى يكصد هزار [ نفر از ساكنان نينوا ] يا بيشتر روانه كرديم .