تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و شرح نهاية الحكمة ( فارسى ) — صفحة 231

مساهمون:

ص٢٣١

فصل اول‌هر حادث زمانى مسبوق به قوهء وجود است

[ 1 ] [ در اين فصل ابتدا بيان مىشود كه هر پديدهء حادثى پيش از حدوثش ممكن‌الوجود مىباشد . آن‌گاه اثبات مىشود كه اين امكان ، امرى وجودى است ، نه صرفاً يك اعتبارعقلى . اين امر وجودى ، كه پيش ازاين پديدهء حادث تحقق دارد ، همان است كه آن را « قوه » مىنامند . بنابراين ، ثابت مىشود كه : « هر حادث زمانى مسبوق به قوهء وجود مىباشد » . به دنبال آن ، يادآورى مىشود كه امكان و قوهء يادشده ، عرض بوده و نياز به موضوعى دارد كه حامل آن باشد و آن موضوع « ماده » ناميده مىشود . بنابراين ، هر پديده علاوه بر آن‌كه مسبوق به قوه و امكان است ، مسبوق به ماده‌اى است كه حامل آن قوه مىباشد . اين همان قاعدهء معروف فلسفى است كه : « كلُّ حادثٍ زمانىٍ مسبوقٌ بقوّةٍ و مادةٍ تَحملُها . » « 1 » و آن‌گاه دربارهء ويژگىهاى ماده‌اى كه حامل قوه و امكان شىء حادث است ، گفت و گو مىشود . و اما تفصيل اين مطالب : ]

اثبات اين‌كه هر حادث زمانى مسبوق به قوهء وجود است

هر پديدهء حادثى پيش از تحقق ، بايد ممكن الوجود باشد ؛ يعنى به گونه‌اى باشد كه
هامش
( 1 ) . پيش از تحقق هر پديدهء حادثى قوهء آن پديد و ماده‌اى كه قوه را به دوش مىكشد ، وجود دارد
ترجمه و شرح نهاية الحكمة ( فارسى ) — صفحة 231 | السيد محمدحسين الطباطبائي / على شيروانى