پس همراه وى دو هزار تن از حروراء بازگشتند ، كه پيشتر در آنجا گرد آمده بودند . سپس على به ايشان گفت : « شما را چه بناميم ؟ » .
آنگاه گفت : « شما حروريّه هستيد ، زيرا در حروراء گرد آمديد » . « 1 »
3 . شُرات
اين نام ، دو معناى متضاد را در بر دارد :
الف - برگرفته از « شَرى » است ، يعنى « خشم ورزيد » . در اين باب ، گفته شده است :
ايشان را به اين نام خواندند ؛ زيرا خشم مىورزيدند و سرسختى مىكردند .
ب - برگرفته از « شَرى » است ، يعنى « فروخت » . خوارج خود را « شُرات » به اين معنا قلمداد مىكردند ، به اين اعتبار كه دنياى خويش را به آخرت فروختهاند و مصداق اين آيهء مباركاند : « و از مردم ، كسى است كه براى جُستنِ خشنودى خدا ، جانش را مىفروشد » . « 2 »
و على عليه السلام در ردّ اينپندار جاهلانه فرمود : « بلكه ايشان مصداق اين آيهاند : « بگو :
آيا شما را از زيانكارترين مردم آگاه كنيم ؟ [ آنان ] كسانىاند كه تلاششان در زندگى دنيا تباه شده است و خود مىپندارند كه كار نيكو مىكنند » » . « 3 »
4 . خوارج
اين ، از نامهاى مشهور بر پاكنندگان نهروان است و از آن رو به اين عنوان خوانده شدند كه از فرمان امام على عليه السلام خروج كردند و از حكم او سرپيچى نمودند .
5 . بُغات
بُغات ( جمع « باغى » ) برگرفته از « بغى » به معناى تجاوز ( سركشى ) و ستم و تباهگرى است . آنگاه كه از على عليه السلام پرسيده شد كه آيا نهروانيان مشركاند يا منافق ، وى ايشان را بُغات خواند .
هامش
( 1 ) . الكامل ، مبرد : ج 3 ص 1099 .
( 2 ) . تاج العروس : ج 19 ص 568 « شرى » .
( 3 ) . بقره : آيهء 207 .