او خود نيز در پستى و حقارت ، بىبديل بود . در جنگ با على عليه السلام ، چون مرگ را در چند قدمى خود ديد ، در برابر امام عليه السلام كشفِ عورت كرد و با اين حيلهء ننگآور ، از مرگ ، نجات يافت .
او نقشهء بر سرِ نيزه كردنِ اوراق قرآن را در اوج جنگ و در هنگامهء شكستهاى پى در پى لشكر معاويه ، طرّاحى كرد و لشكر شام را از نابودى و شكست قطعى در صفّين رهانْد .
او در ماجراى حَكَميت ، نمايندگى معاويه را به عهده گرفت و با فريب دادن ابو موسى اشعرى ، نتيجهء حكميت را به سود معاويه تغيير داد و بدين سان ، زمينهء فتنههاى ديگرى را به وجود آورد .
عمرو عاص ، يكى از طرّاحان چيرهدستِ سياستهاى تبليغى عليه على عليه السلام بود و جوسازىها ، عوامفريبىها و صحنهسازىهاى او عليه على عليه السلام نشانهاى از پستى ، زشتخويى و فريبگرى اوست ، كه امام على عليه السلام در نهج البلاغة ( خطبهء 84 ) ، اشارهاى بليغ به آن دارد .
او در مصر با محمّد بن ابى بكر جنگيد و با چيرهگشتن بر او ، حاكميت مصر را به چنگ آورد .
عمرو به سال 43 هجرى درگذشت و ثروت بسيار و درهم و دينار فراوانى از خود بر جاى گذاشت . آوردهاند كه فقط اموال منقول او ، هفتاد بار شتر طلا بوده است .
تأسّف شديد عمرو به هنگام مرگ
379 . تاريخ اليعقوبى : وقتى مرگ عمرو فرا رسيد ، به فرزندش گفت : پدرت دوست داشت در جنگ ذات السلاسل از دنيا مىرفت . من در كارهايى داخل شدم كه نمىدانم دليل و [ حجّتِ ] من در آنها نزد خداوند چيست ؟
آن گاه به ثروتش نگاه كرد و فراوانى آن را ديد و گفت : كاش اينها پِشكِل بود ! كاش سى سالْ پيش از اين ، مُرده بودم ! دنياى معاويه را آباد كردم و دين خود را تباه ساختم .