و امام حسن عليه السلام از او چنين ياد كرد :
وى پستترين آنانِ از جهت نَسَب ، و پليدترين آنها از نظر جايگاه است . « 1 »
به روزگارى كه پيامبر در مكّه بود ، عمرو بن عاص ، ايشان را بسيار آزار مىداد و هجو مىكرد . پيامبر خدا در برابر اين همه خيرهسرى و هرزهدرايى ، او را نفرين كرد و فرمود :
بار خدايا ! عمرو بن عاص ، مرا هجو كرده است و تو مىدانى كه من شاعر نيستم . پس در برابر هر بيت شعرى كه مرا هجو كرده است ، بر او نفرين فرست . « 2 »
هنگامى كه گروهى از مسلمانان به حبشه هجرت كردند ، عمرو بن عاص ، فرستادهء قريش بود كه به دربار نجاشى رفت تا آنان را بازگردانَد كه در اين مأموريت ، توفيق نيافت .
ابن ابى الحديد ، در توصيف عمرو بن عاص مىگويد :
عمرو ، يكى از كسانى بود كه در مكّه پيامبر صلى الله عليه و آله را آزار مىداد و به ايشان ناسزا مىگفت و در راه ايشان سنگ مىانداخت . پيامبر خدا شبها از خانه بيرون مىرفت و كعبه را طواف مىنمود و عمرو در راهش سنگ مىانداخت تا بر زمين بيفتد . . . . به جهت دشمنىِ بسيار وى با پيامبر خدا ، مردمان مكّه او را نزد نجاشى فرستادند تا وى را نسبت به دين جديد ( اسلام ) ، بىميل سازد و مهاجران مسلمان را از كشورش بيرون رانَد و اگر بتواند ، جعفر بن ابى طالب را به قتل برساند . « 3 »
او در جنگهاى متعدّدى همدوش با مشركان ، عليه مسلمانان جنگيد و چون قدرت روز افزون اسلام را دريافت ، در سال هشتم هجرى و قبل از فتح مكّه ، اسلام
هامش
( 1 ) . شرح نهج البلاغة : ج 6 ص 291 .
( 2 ) . الإيضاح : ص 84 .
( 3 ) . شرح نهج البلاغة : ج 6 ص 283 .