د - اهتمام به روحيهء سپاه
1 . تشويق
290 . امام على عليه السلام - از سخنش به محمّد بن حنفيه ، هنگامى كه در روز جنگ جمل ، پرچم را به او سپرد - : كوهها از جاى كَنده شوند و تو استوار باش . دندانهايت را برهم بفشار و كاسهء سرت را به خدا عاريه ده . پايت را بر زمين بكوب و چشمت را به دورترين نقطهء سپاه بيفكن و چشم فرو نِه و بدان كه پيروزى ، از سوى خداوند سبحان است . « 1 »
2 . شعار
291 . امام على عليه السلام : به درستى كه پيامبر خدا به آشكار ساختن شعارها پيش از جنگ ، فرمان داد و فرمود : « در شعارتان ، نامى از نامهاى الهى باشد » . « 2 »
3 . پرهيزاندن از گريز
292 . امام على عليه السلام : فرار كننده بايد بداند كه پروردگارش را به خشم آورده و هلاك كنندهء خويش است . به درستى كه در فرار ، دشمنى خداوند ، خوارى هميشگى ، ننگ جاودان و زندگى ناخوشايند است ، و فراركننده ، زياد كنندهء عمر خويشنيست و ميان او و روزى كه براى مرگش مقدّر شده ، فاصلهنشود و خداوند را خشنود نكند . مردن
هامش
( 1 ) . عنه عليه السلام - مِن كَلامٍ لَهُ عليه السلام لِابنِهِ مُحَمَّدِ بنِ الحَنَفِيَّةِ لَمّا أعطاهُ الرّايَةَ يَومَ الجَمَلِ - : تَزولُ الجِبالُ ولا تَزُل ، عَضَّ عَلى ناجِذِكَ . أعِرِ اللَّهَ جُمجُمَتَكَ . تِد فِي الأَرضِ قَدَمَك . ارمِ بِبَصَرِكَ أقصَى القَومِ ، وغُضَّ بَصَرَكَ ، وَاعلَم أنَّ النَّصرَ مِن عِندِ اللَّهِ سُبحانَهُ ( نهج البلاغة : خطبهء 11 ) .
( 2 ) . عنه عليه السلام : إنَّ رَسولَ اللَّهِ صلى الله عليه و آله أمَرَ بِإِعلانِ الشِّعارِ قَبلَ الحَربِ ، وقالَ : لِيَكُن في شِعارِكُمُ اسمٌ مِن أسماءِ اللَّهِ ( دعائم الإسلام : ج 1 ص 370 ) .