اضافه با صفات فعلى دانسته مىشود و روشن مىگردد كه هر صفت داراى اضافهاى لزوماً صفت فعلى نيست ، بلكه مىتواند صفت ذاتى باشد ، زيرا صفت داراى اضافه ، آن است كه در مقام تصور و از جهت مفهومى وابسته به غير است و تعلق به غير دارد ، در حالى كه صفت فعلى ، ثبوت و تحققش منوط به غير است ؛ مثلًا علم ذاتى خداوند ، صفتى است كه اضافهء به غير دارد ، زيرا علم بدون معلوم نمىشود ؛ علم همواره به چيزى تعلق مىگيرد ، امّا اين به معناى آن نيست كه تحقق علم و اتصاف بارى تعالى به علم ، منوط به تحقق خارجى متعلق آن است ، بلكه خداوند به اشيا پيش از وجود و تحقق آنها علم دارد . پس علم ، صفتى داراى اضافه است ، امّا صفتى فعلى نيست .
نمودار اقسام صفت واجب تعالى : « 1 »
نمايش تصوير
هامش
( 1 ) . در اين نمودار ، مقسم صفات ثبوتى و سلبى ، مطلق صفت است ، امّا در كلام مؤلف قدس سره مقسم آن خصوص صفت ذاتى است ، زيرا فرمودند ما در اين فصول تنها از صفات ذاتى بحث مىكنيم . از اين رو هنگام بحث از اقسام صفت ثبوتى ، خصوص صفتِ ثبوتىِ ذاتى مدّ نظر است