خانهء مختصّ « 1 » به خود - كه كسى ديگر ، در آنها تصرّفى نداشت - از [ آن ] او است .
[ مسئلهء ] ( نهم ) : در صندوق و خانهء مشترك ، لقطه است . و مالك نمىشود مگر بعد از يك سال تعريف و نيّت تملّك يا تعدّى در آن ؛ اگر به حاكم داد و او فروخت ، ثمن ، از [ آن ] يابنده است ؛ اگر طلب كند .
و آن لقطه در عرض سال كه تعريف مىشود ، از [ آن ] مالك است ؛ و نماى آن ، از مالك است .
و يابنده ، ضامن آن نمىشود ، مگر به تفريط ؛ و بعد از سال هم بىتفريط ، ضامن نمىشود ؛ اگر قصد تملّك نكرده باشد . و اگر آن [ را ] قصد نمود ، ضامن است .
و نماى منفصل ، از مالك است .
و واجب نيست ردّ كردن عين ، به مالك با « 2 » نماى متصلّ ؛ اگر طلب كند ؛ بلكه مثل و قيمت وقت انتقال و تملّك را ردّ كند .
[ مسئلهء ] ( دهم ) : مولا به سبب تفريط كردن بنده در لقطه ، ضامن نيست ؛ و اگر مولا لقطه را گرفت و بنده امر كرد به التقاط ، ضامن است .
[ مسئلهء ] ( يازدهم ) : واجب نيست بر يابنده ، ردّ كردن به كسى كه صفات لقطه را بيان مىكند ؛ اگر صفات خفىّ آن را بيان كند . و اگر ردّ كرد و كسى ديگر اقامهء بيّنه بر مالكيت كرد ، ضامن است . و رجوع مىكند بر كسى كه بىبيّنه آن را گرفت ؛ اگر يابنده ، اعتراف به ملكيت او نكرده باشد . و اگر هر دو ، اقامهء بيّنه كردند ، قرعه مىزنند ؛ اگر هيچ كدام ترجيح نداشته باشند . و اگر به بيّنه و حكم حاكم ، به اوّلى داده ، ضامن دومى نيست ؛ و الّا ضامن است .
و اگر بعد از گذشتن سال ، تملّك كرده ، سپس ردّ كرده به مدعى ملكيت با اقامهء بيّنه ، عوض آن را ، ضامن دومى است . بر هر حال و رجوع مىكند بر اوّلى و از او ، پس مىگيرد .
هامش
( 1 ) . در نسخه « مختصّى » بدل « مختصّ » است .
( 2 ) . در نسخه « مع » بدل « با » است .