( حَتَّى أَتانَا الْيَقِينُ )
يعنى مرگ ما را فرا گرفت بر اين حالت و گفته شده تا علم اليقين آمد براى ما به اينكه آن را معاينه كرديم
( فَما تَنْفَعُهُمْ شَفاعَةُ الشَّافِعِينَ
پس شفاعت شفاعت كننده سودى بر ايشان نداشت .
عطاء از ابن عبّاس روايت كند كه گفت : يعنى شفاعت فرشتگان و پيامبران چنانچه سودمند براى موحّدين و خدا پرستان است براى آنان نافع ، و سودمند نبود .
حسن گويد : سودى ندهد شفاعت فرشتهاى و نه شهيدى و نه مؤمنى و
هامش
( ان خيرا فخير و ان شرّا فشرّ يعنى مردم پاداش داده ميشوند باعمال خودشان اگر اعمال و كردارشان نيك باشد پاداش آنان نيك است ، بهشت است و آنچه در آن است . و اگر كردار و اعمالشان زشت و بد باشد كيفر و مجازات آنها نيز بد دوزخ و سقر و عذاب خواهد بود .
اگر كسى بگويد : كه شما مىگوييد بهشت بقدرى از دوزخ دور است ، كه بوى آن از مسير پانصد سال نورى نميرسد چنانچه در بارهء فجّاش و غيبت كن فرمودهاند : البذىّ الفحّاش لا يشمّ رائحه الجنّة آدم بد زبان و بد گو بوى بهشت را نميشنود . پس چه طور با اين مسافت زياد و فاصله مليونها فرسنگ بهشتىها از دوزخيان ميپرسند آيا آنها را بدوزخ ميآورند و يا اينها را به بهشت راه ميدهند كه هر دو غير ممكنست .
مىگوييم از اين سؤال و پرسش چند پاسخ است :
1 - اينكه بهشتيها بمضمون آيهء شريفهفَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌپس بينايى تو در اين روز ( قيامت ) تيز و شديد خواهد بود خداوند نور و بينايى زيادى به چشم آنان مرحمت فرمايد كه در بهشت ببينند اهل آتش و از آنها علّت دوزخى بودن آنها را بپرسند .
2 - دستگاه مخابرات و تلگرام و تلفن در بهشت و دوزخ بر قرار شود و بهشتىها از دوزخيها تلفنا بپرسند كه چه چيز موجب رفتن شما به آتش گرديد .
پس در پاسخ بگويند دو كار را ما بايد بكنيم نكرديم 1 - نماز بايد بخوانيم و ليكن