شدن از آن .
( كَأَنَّهُمْ حُمُرٌ مُسْتَنْفِرَةٌ )
عطاء و كلبى گويند : يعنى گويا آنان گورخران وحشى فرارى هستند
( فَرَّتْ مِنْ قَسْوَرَةٍ )
كه فرار از شير مىكند .
ابن عبّاس گويد وقتى گورخر وحشى شير را ميبيند از او فرار مىكند همين طور اين مردم كافر وقتى مىشنيدند كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله قرآن ميخواند فرار از او ميكردند .
ابن عبّاس گويد : كه مراد از قسوره رماة ، تير اندازان و مردان شكارچى و صيّادانست . ضحّاك و مقاتل و مجاهد با ابن عبّاس موافقند .
سعيد بن جبير گويد : ايشان صيّادان و شكارچيانند كه گورخران از آنها ميگريزند
( بَلْ يُرِيدُ كُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ يُؤْتى صُحُفاً مُنَشَّرَةً )
حسن و قتاده و ابن زيد گويند : يعنى هر يك از آنها ميخواهد كه كتاب و نامهاى از آسمان به اسم او نازل شود كه ايمان آوريد بمحمّد صلّى اللَّه عليه و آله « 1 » و بعضى گفتند معناى آن اينست كه آنها ميخواهند نامهاى از خداى تعالى براى آنان بيايد ، از برائت و برى بودن آنها از عذاب قيامت و گوارايى و جواز نعمتهاى بهشتى بر ايشان تا ايمان آورند و گر نه بر كفرشان باقى بمانند .
هامش
( 1 ) مترجم گويد : مانند يهود و اسرائيليان كه ميگويند ما مسلمان نميشويم مگر كه در خواب ببينيم بما بگويند فلانى مسلمان شو و معروف است كه در زمان ما يك نفر يهودى مزوّر و حقّه باز متقلّب اظهار اسلام كرد و در محافل و مساجد مسلمين در شهرستانهاى مختلف رفته و خود را معرّفى كه من مسلمان شده و يهوديها مرا طرد و قصد كشتن مرا دارند به من كمك كنيد و سرمايه بدهيد . و مسلمانهاى ساده هم باور كرده و به او پول داده و مساعدت ميكردند . پول كلان و زيادى جمع كرد تا در يكى از شهرستانها به او اصرار كردند كه علّت مسلمان شدن تو چيست : گفت در خواب ديدم كه پنج تن و دوازده امام و چهارده معصوم آمدند و تمام سى و يك نفر آنها به من گفتند مسلمان شو پس مسلمان شدم و بيچاره نميدانست ، و پنج تن و دوازده امام همان 14 معصومند . دروغگو زود رسوا مىشود .