و الشح : و بخل هر دو يكى به معناى امساك است .
و برخى گفتهاند : شح بخل با حرص است .
شأن نزول :
ابن عباس گويد : نازل شد آيه
( ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى . . . )
در اموال كفّار اهل قراء و روستاهاى بنى قريظه و بنى النضير و آن دو در مدينه بودند و فدك و آن بر سه ميلى مدينه بود و خبير و دهات عرينه و ينبع بود خدا آن را براى پيامبرش قرار داد كه در آن آن طوريكه ميخواهد حكم كند و عمل نمايد و خبر داد كه تام آنها براى اوست پس عدّهاى گفتند آيا آن را تقسيم نميكنيد پس آن آيات نازل شد .
و بعضى گويند : آيهء اوّلى بيان اموال بنى النضير تنهاست براى قول خدا
( وَ ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ مِنْهُمْ . . . )
و آيهء دوّمى بيان امواليست كه بدون - جنگ و كشتار بدست آمده .
و بعضى گويند : هر دو تاى آن يكيست و آيهء دوّم بيان ماليست كه خدا در آن اوّل ياد نموده و انس بن مالك گويد : براى بعضى از صحابه سه گوسفند پخته شدهاى هديه داده شد و او در فقر و تهى دستى بود ، پس او براى همسايه خود فرستاد ، پس او به ديگرى هديه كرد تا نه ( 9 ) دست گشت سپس برگشت به همان اوّلى پس نازل شد
( وَ يُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ )
.
و از ابن عباس روايت شده كه گفت : پيامبر خدا ( ص ) در روز بنى النضير بانصار فرمود : اگر خواستيد كه از اموالتان و منازلتان تقسيم كنيد بمهاجرين و با آنها در اين غنيمت شريك باشند و اگر نخواستيد كه مال خودتان باشد و چيزى از اين غنيمت براى شما نباشد ، پس انصار گفتند : بلكه ما تقسيم ميكنيم با ايشان