(
حَتَّى إِذا أَثْخَنْتُمُوهُمْ فَشُدُّوا الْوَثاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَ إِمَّا فِداءً
» « 1 » .
از قتاده و سدى و ابن جريح نقل شده است كه حكم آيه اسارت كه اجازهء كشتن اسير را نداده است با آيه (
فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ
) « 2 » و آيه (
تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ
) « 3 » .
ابن عبّاس و ضحاك گفتهاند : آيه فداء منسوخ است .
ابن عمر و حسن و عطاء گفتهاند : حكم آيه فداء ثابت است و نسخ نشده است زيرا پيامبر ( ص ) بر ابى غره منت گذاشت و عقبة بن ابى معيط را كشت و اسراى بدر را هم در مقابل فديه و امتياز آزاد شدند .
نظر أهل بيت ( ع ) :
از ائمّهء هدى صلوات اللَّه عليهم رسيده است كه اسيران جنگى بر دو قسم هستند ، يك قسم از اسيران هستند كه پيش از انقضاء جنگ دستگير مىشوند ، در مورد اين اسيران امام مخيّر است بين اينكه آنان را بكشد يا دستها و پاهايشان را چپ و راست قطع كند تا آن قدر خون ريزى كند كه بميرد ، و در مورد اين دسته اسيران هيچگونه آزادى بلا عوض يا با عوض جايز نيست .
قسم ديگر اسيرانى هستند كه پس از پيروزى دستگير مىشوند كه ديگر جنگى نيست ، امام در مورد آنان مختار است بين آنكه با منّت گذاردن آزادشان كند يا آنكه در مقابل امتيازى مانند مال ، تعويض با اسير مسلمان ، يا برده ساختن آنان و زدن گردنشان .
هامش
( 1 ) - چون اوّل كشتار است بعد تسليم شدن دشمن و فرو نهادن سلاح ، و سپس اسير گرفتن .
( 2 ) - سورهء نساء ، آيه 89 .
( 3 ) - سورهء أنفال ، آيه 57 .