كه خداوند در آن براى مردم مثال حسنات مؤمنين و سيّئات كافران را زد « 1 » زيرا معنى گفتهء كسى كه مىگويد : ( ضربت لك مثلا ) : ( بيّنت لك ضربا من الأمثال ) ، است يعنى براى تو قسمتى از مثالها را بيان كردم .
بعضى گفتهاند منظور مثال اخير است « 2 » كه ضمن آن كافر را در پيروى از باطل مانند كسى قرار داد كه باطل او را به سوى خود دعوت كند و او بپذيرد ، و مؤمن را در پيروى از حق مانند كسى قرار داد كه حق او را بسوى خود فرا خواند و او بپذيرد .
بعضى گفتهاند يعنى : همانگونه كه عاقبت كافران و مؤمنان را بيان نمودم ، و پاداش هر كدام را توضيح دادم مثالهايى براى مردم مىزنم تا بدان استدلال نمايند و بر دانش و پند آموزيشان افزوده شود .
و علّت اينكه امثال را به هم اضافه نموده است آنست كه اين امثال براى آنان قرار داده شده است ، آن گاه خداوند سبحان فرمان بقتل كفار داده مىفرمايد :
« فَإِذا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا »
يعنى اى مؤمنين هر گاه كافران اهل دار الحرب را كه با شما در حال جنگ هستند ديديد « 3 » .
« فَضَرْبَ الرِّقابِ »
گردنشان را بزنيد يعنى : آنان را بكشيد ، زيرا بيشتر موارد قتل با شمشير گردن زدن است ، هر چند كه زدن جاهاى ديگر بدنشان هم جايز است ، چون هدف كشتن آنان است .
« حَتَّى إِذا أَثْخَنْتُمُوهُمْ »
يعنى : آنان را با زخم فراوان سنگين ساختند ، و بر
هامش
( 1 ) - در آيه 1 و 2 (الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا ،وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ)
( 2 ) - در آيه 3 (بِأَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا. . . )
( 3 ) - تفسير ابن عبّاس صفحهء : 315 در بارهء برخورد با كافران گويد : منظور روز بدر است .