انى رأيت الحق فى قبوله
من حق را در پذيرش او ديدم و در حال رجز خواندن مرتب با دست خود اشاره به پيامبر ميكرد ، و خداوند در اين عمره نازل فرمود : (
الشَّهْرُ الْحَرامُ بِالشَّهْرِ الْحَرامِ
) ، و اين بدان جهت بود كه رسول خدا ( ص ) در ماه حرام احرام بست و مشركين مانع آن حضرت شدند ، سپس خداوند فرمود :
« هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى »
يعنى خداوند رسول خود را با دليل روشن و برهان واضح ، و بعضى هم گفتهاند يعنى با قرآن فرستاد .
« وَ دِينِ الْحَقِّ »
يعنى اسلام .
« لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ »
يعنى : تا دين اسلام را با حجتها برهانها بر تمامى اديان ظاهر سازد ، بعضى گفتهاند : اسلام با پيروزى و قوهء قهريه و گسترش در سرزمينها بر اديان پيروز گردد « 1 » .
بعضى هم گفتهاند اين همه بهنگام ظهور حضرت مهدى ( ع ) است كه ديگر دينى بجز اسلام در روى زمين باقى نخواهد ماند .
« وَ كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً »
و خداوند براى شهادت آن كافى است .
هامش
( 1 ) - تفسير برهان ج 4 صفحهء 200 : ( محمد بن فضيل از حضرت موسى بن جعفر ( ع ) روايت مىكند كه از حضرت پرسيدم منظور از هو الذى ارسل بالهدى و دين الحق چيست ؟ فرمودند : يعنى او است كسى كه به پيامبر خود فرمان داد كه در مورد ولايت على ( ع ) وصيت كند ، و اين دين حق است ، گفتم ، ليظهره على الدين كله يعنى چه ؟ فرمود : يعنى تا بهنگام قيام قائم دين حق را بر تمام اديان ظاهر سازد ، و لذا ميفرمايد : خداوند نور خود را كه ولايت قائم است تمام خواهد فرمود ، هر چند كه كافران به ولايت على ( ع ) را ناخوش آيند باشد ) ضمنا اينجا آيهء (وَ اللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْكافِرُونَ) تفسير شده است .