شادى شما را كاملتر خواهد ساخت .
حسن گويد : فرشتگان منظورشان اينست كه تمام اين نعمتها از پروردگار است نه از ما ، و در اين آيه بشارتى است براى مؤمنين كه فرشتگان آنان را دوست دارند ، و بشارت است به اينكه ملائكه نزد كسانى كه بر اطاعت خدا استقامت دارند رفت و آمد ميكنند ، و بخاطر همين استقامت است كه فرشتگان هميشه همراه دوست مؤمن خود هستند .
( وَ مَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعا إِلَى اللَّهِ وَ عَمِلَ صالِحاً ؟ )
در ظاهر استفهام است « ولى استفهام حقيقى نيست بلكه استفهام انكارى است » و منظور از آن نفى است و تقديرش چنين است ، هيچكس خوش سخنتر از كسى كه مردم را به سوى طاعت الهى دعوت مىكند نميباشد ، و اضافه نموده است كه داعى بسوى خدا عمل نيك هم انجام دهد .
( وَ قالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ )
يعنى با اين اوصاف ميگويد : من از تسليم شدگان هستم كه تسليم و منقاد فرمان الهى ميباشم .
از حسن و ابن زيد و سدى است كه : معنايش اينست كه ميگويد : من از جملهء مسلمانان هستم همانگونه كه ابراهيم گفت :
( وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ )
و اين دعوت كننده بسوى خدا رسول خدا ( ص ) است .
از مقاتل و جماعتى از مفسّرين نقل شده است كه اين داعى بسوى خدا امامان ( ع ) هستند كه مردم را بسوى حقّ فرا ميخوانند .
و از عايشه و عكرمه نقل شده است كه داعيان بسوى خدا ، مؤذنين هستند « 1 » .
هامش
( 1 ) تفسير برهان ج 4 ص 111 - ( ابن شهر آشوب از ابن عباس از پيامبر