تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 304

مساهمون:

ص٣٠٤
مانند هلاك شدن جوانى كه تسليم كند در حالى كه جمعيتش اطرافش باشند » كه تقديرش اينطور بوده است : « و شرّ المنايا ميتته ميّت » . و ذو الرّمهء شاعر ميگويد :
« لهم مجلس صهب السبال اذلّة * سواسيه احرارها و عبيدها
يعنى : « روميان ذليل مجلسى دارند كه در آن بردگان و آزادگان برابرند » كه تقديرش اينطور است : « لهم اهل مجلس » . 2 - خداوند خواسته است در كوچك كردن قوم فرعون سخت مبالغه كند ، زيرا عرب هر گاه بخواهد از عظمت مصيبت زده سخن بگويد ، ميگويد : آسمان و زمين در مرگ او گريستند ، و يا ماه و خورشيد در مرگش تاريك شدند . جرير شاعر در مرثيهء عمر بن عبد العزيز ميگويد :
« الشّمس طالعة ليست بكاسفه * تبكى عليك نجوم اللّيل و القمر
يعنى : « خورشيد سر از افق بيرون آورده است امّا در عين حال ، ستارگان شب هم چنان پيدا است ، زيرا كه بخاطر عظمت اين مصيبت خورشيد نور خود را از دست داده است » . نابغه شاعر ديگر عرب ميگويد :
« تبدوا كواكبه و الشّمس طالعة * لا النّور نور و لا الأظلام اظلام »
يعنى : « با اينكه خورشيد طلوع كرده است ستارگان آسمان پيدا است نه ديگر نور نور است ، و نه ظلمت ظلمت است » . 3 - كنايه از اين است كه اينان در زمين عمل صالحى نداشتند كه به آسمان بالا برده شود ، زيرا از ابن عبّاس روايت شده كه از او درباره اين آيه پرسيده گفتند : آيا آسمان و زمين بر كسى ميگريند ؟ در پاسخ گفت : آرى جايگاه
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 304 | الشيخ الطبرسي / ستوده / شيخ على كاظمى