نمازش در زمين ، و قسمتى از آسمان كه عملش از آنجا بالا ميرود بر او ميگريند « 1 » انس از پيامبر خدا ( ص ) روايت مىكند كه فرمودند :
« هيچ مؤمنى نيست مگر آنكه يك در بالا رفتن عملش و يك در براى پائين آمدن روزيش در آسمان وجود دارد ، و هر گاه مرد بر او گريه ميكنند » .
بنا بر اين معنى گريستن اين مواضع آنست كه با نبودن مؤمن اين مواضع از او خالى خواهد ماند ، همانگونه كه مزاحم عقيلى گويد :
( بكت دراهم من اجلهم فهلّلت * دموعى فاىّ الجازعين الوم
أ مستعبرا يبكى من الهون و البلى * ام آخرا يبكى شجوه و يهيم ) « 2 »
يعنى : ( خانهء آنان بخاطر آنان بگريه افتاد ، و اشك چشمانم سرازير شد ، كداميك از دو زارى كننده را سرزنش كنم ، آيا آن كس را كه از خارى ، و مصيبتهاى هاى گريه مىكند ، يا آن كس را كه از غم و اندوهش ميگريد و واله و سرگردان است ؟ ) .
هامش
( 1 ) تفسير ابن عبّاس ص 308 در تفسير اين آيه ميگويد : « نه در آسمان و نه محلّ نماز آنان در روى زمين بر آنان نگريست ، زيرا مؤمن هر گاه بميرد باب آسمان كه عملش از آنجا بالا ميرفته و روزيش پائين ميآمده ، و جايگاه نماز او در زمينى كه روى آن نماز ميخوانده است بر او گريه ميكنند و اين مواضع بر فرعون و قومش نگريستند ، زيرا در آسمان درى نداشتند كه عمل صالحشان از آنجا بالا رود ، و جايگاهى براى نماز در روى زمين هم نداشتند .
( 2 ) شاهد در اين شعر در جملهء « بكت دراهم » است كه گريه در اينجا بمعنى خالى ماندن خانه از ساكنانش گرفته شده است .