بوسيلهء چيزى بر خودش قسم نميخورد ، زيرا قسم عبارتست از تأكيد خبرى به وسيلهء خبر ديگر ، بنا بر اين
« إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ »
جملهء معترضهاى است بين قسم و جواب قسم .
« أَمْراً مِنْ عِنْدِنا »
نصب امرا بيكى از دو جهت است :
1 - آنكه بنا بر حاليت منصوب باشد و تقديرش اينست : « انّا انزلناه آمرين امرا » همانگونه كه گفته مىشود : « جاء فلان مشيا و ركضا اى ماشيا و راكضا » و بنا بر اين تركيب امرا مصدرى است كه بجاى حال گذاشته شده است اين تركيب مختار اخفش است .
و نيز جايز است آن را بتقدير « ذا امر » بگيريم كه مضاف آن حذف شده است ، همانطور كه گفته است و لكن البرّ بمعنى « ذا البر » .
2 - آنكه بنا بر مصدريت منصوب باشد ، زيرا
« فِيها يُفْرَقُ »
به معنى « فيها يؤثر » است كه يفرق بر يؤمر دلالت مىكند .
« رحمة » منصوب است بنا بر آنكه مفعول له باشد يعنى : « انزلناه للرحمة » اخفش گفته است « رحمة » منصوب است بنا بر آنكه حال باشد يعنى : « راحمين رحمة » .
معنى آيات :
( حم )
بيانش گذشت .
( وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ )
خداوند به قرآن سوگند ياد مىكند كه دلالت دارد بر صحّت نبوّت پيامبر ما ( ص ) و در آن احكام و حلال و حرام دين بيان شده است
( إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ )
كه جواب قسم است يعنى ما قرآن را در شبى مبارك نازل ساختيم ، و منظور از شب مبارك شب قدر است ، كه ابن