در كيفيت نزول قرآن اختلاف شده است :
1 - آنكه تمام قرآن يكباره در شب قدر به آسمان دنيا نازل شده و سپس ، تكّه تكّه بر پيامبر ( ص ) نازل شده است .
2 - آنكه هر سال از قرآن باندازهء احتياج همان سال در اين شب نازل ميشد ، و سپس جبرئيل آن را در وقت لزوم كمكم بر حضرت نازل ميكرد .
3 - بعضى هم گفتهاند : ابتداى شروع به انزال قرآن شب قدر بوده است ( بقول شعبى ) .
4 - از ابن عبّاس نقل شده است كه خداوند در يك شب كه شب قدر باشد قرآن را براى جبرئيل بيان فرمود ، و جبرئيل آن را شنيده و حفظ كرده ، و آن را به آسمان دنيا آورده ، و تحويل نويسندگان اين آسمان داده ، و سپس در طول بيست و سه سال ، و بعضى گفتهاند : بيست سال بر حضرت محمّد ( ص ) نازل شده است « 1 » .
و علّت اينكه خداوند اين شب را
« لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ »
ناميده است براى آنكه خداوند نعمتهاى خود را از اين سال به آن سال در اين شب بر بندگانش تقسيم ميفرمايد ، و لذا بركات اين شب ادامه دارد .
و بركت رشد خوبى است ، و ضدّ آن شوم است كه عبارت است از رشد شرّ بنا بر اين شبى كه در آن قرآن نازل شده است شبى است مبارك و به علّت عظمتى كه خدا بآنشب داده و دعاء در آن مستجاب مىشود خير و نيكى در اين شب رشد دارد
هامش
( بدون امضاء ولى هنوز در آن امور بداء دارد وقتى شب بيست و سوّم رسيد آن را امضاء مىكند « يعنى ثابت ميسازد » و ديگر اين امور حتمى شده كه در آن بداء هم راه ندارد
( 1 ) - تفسير ابن عبّاس صفحهء 308 گفته است : و سپس در طول بيست و سه بر محمّد ( ص ) نازل شده است و نيز تفسير علىّ بن ابراهيم قمّى همه نزول قرآن را در طول بيست و سه سال گفته .