لغات آيات :
عرب ميگويند : « انا براء منك ، و نحن براء منك » و مذكر و مؤنث و تثنيه و جمع در آن يكسان است ، و معنى آنست كه « من از تو بيزارى دارم » همانگونه كه گفتهاند : « رجل عدل » و « قوم عدل » يعنى فردى يا كسانى كه عدالت دارند
معنى آيات :
( وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ لِأَبِيهِ وَ قَوْمِهِ )
يعنى هنگامى كه ابراهيم مردم را ديد كه بپرستش بتها و ستارگان ميپردازند به آنان گفت :
( إِنَّنِي بَراءٌ مِمَّا تَعْبُدُونَ )
من از آنچه ميپرستيد بيزار هستم ، و سپس آفريدگار خود را از جملهء معبودهاى آنان استثناء كرده گفت :
( إِلَّا الَّذِي فَطَرَنِي )
يعنى : به غير از خدايى مرا آفريده و ابتداء بوجود آورده است ، و تقديرش اينست : « الا من الذى فطرنى » .
قتاده گويد : قوم ابراهيم ( ع ) ميگفتند : خداوند پروردگار ماست و در عين حال بتان را نيز ميپرستيدند .
( فَإِنَّهُ سَيَهْدِينِ )
كه خدايم با لطف خويش مرا بسوى راه بهشت هدايت خواهد فرمود ، بعضى گفتهاند : يعنى : به زودى مرا با ادلهاى كه برايم بيان مىكند بسوى حق هدايت ميفرمايد ، و در اين آيه بيان شده است كه ابراهيم چه اندازه به خداوند اعتماد داشته ، و نيز قوم خود را بدينوسيله دعوت ميكرده است كه از درگاه الهى درخواست هدايت كنند .
( وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً فِي عَقِبِهِ )
« 1 » يعنى كلمه توحيد را كه عبارت است
هامش
( 1 ) معانى الاخبار صدوق چاپ تهران صفحهء 131 : ( . . . از ابى