تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 196

مساهمون:

ص١٩٦
من در « من ينشأ » منصوب است بر تقدير « اتخذوا له من ينشأ فى الحليه » كه بعنوان سرزنش نسبت به آنان گفته شده است كه چنين تهمت زده‌اند » همانگونه كه در جاى ديگر فرموده است :
« أَمْ لَهُ الْبَناتُ وَ لَكُمُ الْبَنُونَ ؟ »
. دليل كسى كه « عباد الرحمن » خوانده است آيه
« بَلْ عِبادٌ مُكْرَمُونَ »
است و دليل كسى كه « عند الرحمن » خوانده است ، آيه
« وَ مَنْ عِنْدَهُ لا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِهِ وَ لا يَسْتَحْسِرُونَ »
است و نيز اين آيه :
« إِنَّ الَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ لا يَسْتَكْبِرُونَ »
علاوه بر اينكه اين قرائت دلالت دارد بر عظمت مقام فرشتگان و تقرب آنان به پيشگاه الهى ( كه از « عند » فهميده مىشود ) همانگونه كه در جاى ديگر فرموده است :
« وَ لَا الْمَلائِكَةُ الْمُقَرَّبُونَ »
البته اين قرب نزديكى با مسافت نيست . و شهدت ، دو قسم استعمال ميگردد : 1 - شهود بمعنى حضور است . 2 - بمعنى علم . قسم اوّل كه بمعنى حضور است متعدى مىشود به مفعول به و دليلش اين نصف بيت است :
« و يوم شهدناه سليما و عامرا »
تقديرش چنين است شهدنا فيه سليما و از اين قبيل است قول اين شاعر كه ميگويد :
« شهدنا فما تلقى لنا من كتيبة * يد الدهر الا جبرئيل امامها »
كه در اين شعر مفعول شهد حذف شده است كه تقدير در آن « شهدنا المعركه بوده كه اگر در اين قسم متعدى بهمزه شود دو مفعول خواهد گرفت مىگويى « شهد زيد المعركه ، و اشهدته اياها » و از اين قبيل است
« ما أَشْهَدْتُهُمْ خَلْقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ »
ولى شهدت كه بمعنى علمت است بر دو قسم استعمال خواهد شد :